Ουκρανία

Ισχυρισμός: Με ανασήκωμα του δεξιού χεριού και χαιρετισμό απάντησε ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντιμίρ Ζελένσκι στο ερώτημα του γνωστού Ελλαδίτη δημοσιογράφου Αριστείδη Βικέτου για το ποια είναι η θέση του αναφορικά με την τουρκική κατοχή στην Κύπρο. Συμπέρασμα: Η χειρονομία και τα λόγια του Ζελένσκι δεν αποτελούσαν απάντηση στο ερώτημα για την τουρκική κατοχή. Ήταν ένας […]
Το άρθρο Παραπλανητικός ο ισχυρισμός για τη χειρονομία του Ζελένσκι ως απάντηση στην τουρκική κατοχή  εμφανίστηκε πρώτα στο Fact Check Cyprus.

Όταν ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι προσγειώθηκε στις ΗΠΑ στις 17 Οκτωβρίου 2025 ενόψει της συνάντησής του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τον υποδέχτηκαν Αμερικανοί και Ουκρανοί αντιπρόσωποι και στρατιωτικοί αξιωματούχοι, σε αντίθεση με ψευδείς διαδικτυακές αναφορές που ισχυρίζονταν ότι μόνο το πλήρωμα της πτήσης του ήταν εκεί για να τον συναντήσει. Το AFP επαλήθευσε τις εικόνες και μπόρεσε να ταυτοποιήσει τους αντιπροσώπους και τους στρατιωτικούς εκπροσώπους που υποδέχτηκαν τον Ζελένσκι καθώς αποβιβαζόταν από το αεροπλάνο του.

«Αγγλική Εφημεριδα…70.000 Ουκρανοί στρατιωτικοί στην περιοχή του Κρούσκ πέθαναν άδικα», γράφει αυτή η ανάρτηση στο Facebook από τις 16 Μαρτίου 2025, κοινοποιώντας μια εικόνα που υποτίθεται ότι δείχνει το πρωτοσέλιο της Hull Daily Mail, μιας περιφερειακής εφημερίδας στην πόλη-λιμάνι Χαλ στη βορειοανατολική Αγγλία, να γράφει: «70.000 Ουκρανοί στρατιώτες στην περιοχή του Κουρσκ πέθαναν μάταια. Το Ηνωμένο Βασίλειο έριξε εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες στη συντριπτική αποτυχία του Ζελένσκι».

«Ενώ ο Μακρόν μιλούσε για τον “πιο αποτελεσματικό στρατό του στην Ευρώπη”, τα Γαλλικά ΜΜΕ δημοσίευσαν έρευνα για τον Ζελένσκι. Αποδεικνύεται ότι μέσω της υπεράκτιας εταιρείας του “Maltex”, ο Ζελένσκι εξαγόρασε μια από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές επενδυτικές τράπεζες στη Γαλλία, τη Milleis Banque», γράφει αυτή η ανάρτηση στα ελληνικά στο Facebook από τις 7 Μαρτίου 2025, η οποία έκτοτε έχει κοινοποιηθεί σχεδόν 150 φορές. Η ανάρτηση περιλαμβάνει ένα βίντεο που μοιάζει με ειδησεογραφικό ρεπορτάζ διάρκειας σχεδόν τριών λεπτών και υποτίθεται ότι περιγράφει λεπτομερώς αυτή τη μεγάλης κλίμακας οικονομική επιχείρηση.

Στα τέλη Φεβρουαρίου 2025, εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στον ηλεκτρονικό Τύπο ακόμη ένας ισχυρισμός που στοχοποιεί τον Οργανισμό των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διεθνή Ανάπτυξη (USAID). Αυτή τη φορά οι χρήστες και τα δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι ο USAID πλήρωσε το περιοδικό TIME τέσσερα εκατομμύρια δολάρια για να ανακηρύξει τον Ουκρανό Πρόεδρο, Βολοντιμίρ Ζελένσκι, ως “Πρόσωπο της Χρονιάς” για το έτος 2022. Ωστόσο, όπως θα δούμε στη συνέχεια, κάτι τέτοιο είναι εντελώς αυθαίρετο αφού από τα δεδομένα δεν προκύπτει καμία τέτοια συναλλαγή. Ας δούμε τι ισχύει.
]]>

Στις 5 Μαρτίου 2025, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αποκάλεσε τη Ρωσία «απειλή για τη Γαλλία και την Ευρώπη» και δήλωσε ότι η Γαλλία ανησυχεί «δικαιολογημένα» για τη μετατόπιση της θέσης των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με τη σύγκρουση στην Ουκρανία υπό τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (αρχειοθετημένο εδώ). 

Ένας ισχυρισμός που κυκλοφορεί από τον Μάρτιο του 2024 επανεμφανίστηκε στα κοινωνικά δίκτυα τον Ιανουάριο του 2025, αναφέροντας πως ο Πολωνός στρατηγός Adam Marczak σκοτώθηκε έπειτα από ρωσικό πυραυλικό χτύπημα στο Τσασόβ Γιαρ της Ουκρανίας. Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε την εγκυρότητα του ισχυρισμού.
]]>

Πρόσφατα εμφανίστηκε στα κοινωνικά δίκτυα ο ισχυρισμός πως, μετά το ρωσικό πυραυλικό χτύπημα που πραγματοποιήθηκε στο κολέγιο του Kryvyi Rih στην Ουκρανία, ένας Δανός πιλότος και εκπαιδευτής F-16, ονόματι Jepp Hansen, σκοτώθηκε. Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε την εγκυρότητα της είδησης.
]]>

ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Κάγια Κάλλας: «Να κόψουμε τη Ρωσία σε μικρότερα κομματάκια για να μην είναι επικίνδυνη»! Εκπληκτικά πράγματα από την Εσθονή δικηγόρο. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η Κάγια Κάλας ουδέποτε εκστόμισε τη φράση «Να κόψουμε τη Ρωσία σε μικρότερα κομματάκια για να μην είναι επικίνδυνη». Είπε ότι η ήττα της Ρωσίας δεν είναι κακή εξέλιξη γιατί θα μπορούσε να […]
The post Είναι αλήθεια πως η Κάγια Κάλας είπε «Να κόψουμε τη Ρωσία σε μικρότερα κομματάκια για να μην είναι επικίνδυνη»; first appeared on Fact Check Cyprus.

Ισχυρισμοί: 1. H Blackrock αγόρασε μεγάλες ποσότητες ουκρανικής γης, πόρων και υποδομών σε χαμηλές τιμές. 2.Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους μεγάλα κοιτάσματα λιθίου στην περιοχή του Λουγκάνσκ και 3. 20 εκατομμύρια Ουκρανοί από έναν συνολικό πληθυσμό 45 εκατομμυρίων έχουν εγκαταλείψει τη χώρα. Συμπέρασμα: Oι ισχυρισμοί σχετικά με την κυριότητα της Blackrock […]
The post Ψευδείς ισχυρισμοί σχετικά με αγορές ουκρανικής γης από την Blackrock, κοιτάσματα λιθίου που κατέχουν οι ρωσικές δυνάμεις και μαζική αποχώρηση Ουκρανών. first appeared on Fact Check Cyprus.

Ισχυρισμός:Βίντεο δείχνει την στιγμή που οι ουκρανικές δυνάμεις στέλνουν 3 πυραύλους HIMARS από το Kursk προς την Ρωσία τον Ιανουάριο του 2025. Συμπέρασμα: Το βίντεο δημοσιεύθηκε αρχικά τον Σεπτέμβριο του 2022 και ενδέχεται να δείχνει την πυραυλική επίθεση που έπληξε την πόλη Belgorod της Ρωσίας στις 15 Σεπτεμβρίου 2022. Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός Στις εξεταζόμενες αναρτήσεις […]
The post Παρουσίαση βίντεο από το 2022 ως πυραυλική επίθεση της Ουκρανίας από το Kursk το 2025 first appeared on Fact Check Cyprus.

ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Οι ΗΠΑ διέκοψαν τις παραδόσεις όπλων, πυρομαχικών και εξοπλισμού στην Ουκρανία με εντολή του Αμερικανού προέδρου Ν.Τραμπ! ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο ισχυρισμός προέρχεται από αναξιόπιστες πηγές που παραπληροφορούν. Η απομάκρυνση αξιωματούχων του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας που ασχολούνται, μεταξύ άλλων και με την Ουκρανία, δεν συνοδεύεται από ανακοινώσεις για τη διακοπή της στρατιωτικής βοήθειας. Το αμερικανικό υπουργείο […]
The post Οι ΗΠΑ δεν έχουν μέχρι στιγμής διακόψει την παροχή στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία first appeared on Fact Check Cyprus.

Ένας χάρτης με μερικές κόκκινες κουκίδες εμφανίστηκε σε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τους χρήστες να αναφέρουν πως πρόκειται για χάρτη που δημοσίευσε η Ρωσία για να δείξει τοποθεσίες πιθανών στόχων εντός της Ευρώπης.
]]>

Χρήστες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ιστοσελίδες ανέφεραν πρόσφατα πως το ΝΑΤΟ ετοιμάζει προληπτικά χτυπήματα στη Ρωσία, επικαλούμενοι πρόσφατες δηλώσεις του επικεφαλής της Στρατιωτικής Επιτροπής της συμμαχίας, ναύαρχου Rob Bauer. Όπως θα δούμε στο παρόν άρθρο, οι δηλώσεις αυτές παρερμηνεύτηκαν με αποτέλεσμα να διαμοιράζονται παραπλανητικά και εκτός θεματικού περιεχομένου.
]]>

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει ενταθεί σημαντικά αυτή τη χρονιά, με αρκετές επιθέσεις μεγάλης κλίμακας να καθορίζουν τη σύγκρουση. Στις 30 Νοεμβρίου 2024, μια ρωσική πυραυλική επίθεση στην περιοχή του Ντνιπροπετρόφσκ της Ουκρανίας σκότωσε τέσσερα άτομα και τραυμάτισε τουλάχιστον 21 (αρχειοθετημένο εδώ), λίγες μόλις ημέρες μετά από μια μαζική ρωσική επίθεση στον ενεργειακό τομέα της Ουκρανίας στις 28 Νοεμβρίου 2024, η οποία προκάλεσε έκτακτες διακοπές ρεύματος καθώς οι θερμοκρασίες έπεφταν στο μηδέν σε ολόκληρη τη χώρα (αρχειοθετημένο εδώ). 

Τον Νοέμβριο του 2024 εμφανίστηκε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ιστοσελίδες ένα βίντεο που υποτίθεται πως δείχνει την εκτόξευση του ρωσικού πυραύλου Oreshnik με στόχο την Ουκρανία. Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε τι ακριβώς ισχύει.
]]>

Πρόσφατα εμφανίστηκε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένας ισχυρισμός αναφορικά με τον Ουκρανό Πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος υποτίθεται ότι αγόρασε τη Mercedes του Αδόλφου Χίτλερ, έναντι 15 εκατομμυρίων ευρώ.
]]>

Με αφορμή τα γενέθλια του Ρώσου Προέδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν, στις 7 Οκτωβρίου 2024, εμφανίστηκε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ιστοσελίδες με φιλορωσικό περιεχόμενο, ο ισχυρισμός πως πολλές αφίσες τοποθετήθηκαν δήθεν “από το ρωσικό αντάρτικο στο Κίεβο” με το μήνυμα: O Πούτιν θα έρθει και θα αποκαταστήσει την τάξη!
]]>

ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Η Ουκρανία εξετάζει στράτευση νέων 14 ετών. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο Dmytro Korchynsky δεν έχει κάποιο ρόλο στη λήψη αποφάσεων στην Ουκρανία. Ο μύθος της στράτευσης ανηλίκων αποτελεί μια ρωσική ρητορική παραπληροφόρησης που έχει ως στόχο να πλήξει την εικόνα της Ουκρανίας. Η Ουκρανία δεν έχει επιστρατεύσει εφήβους ούτε έχει πάρει κάποια τέτοια απόφαση. Ο ισχυρισμός […]
The post Η Ουκρανία ΔΕΝ εξετάζει τη στράτευση νέων 14 ετών first appeared on Fact Check Cyprus.

«Μόνο περίπου 30 χώρες από τα 193 μέλη του ΟΗΕ υποστήριξαν τη δήλωση που προετοίμαζαν οι G7 για την αποκατάσταση της Ουκρανίας, στην 79η ΓΣ του ΟΗΕ, όπως ανέφερε ο Λευκός Οίκος. Αυτό φαίνεται κι από την σχεδόν άδεια αίθουσα όταν μίλησε ο Ζελένσκι!», αναφέρει αυτή η ανάρτηση στο Facebook από τις 26 Σεπτεμβρίου 2024. 

«Το Bloomberg χαρακτήρισε την ουκρανική επίθεση στην περιοχή του Κουρσκ την πιο αποτυχημένη στρατιωτική επιχείρηση του 21ου αιώνα όσον αφορά την αναλογία μεταξύ του αποτελέσματος και των πόρων που καταναλώθηκαν», γράφει αυτό το άρθρο στα ελληνικά από τις 21 Αυγούστου 2024, το οποίο περιλαμβάνει ένα βίντεο με το λογότυπο του αμερικανικού μέσου που ασχολείται κυρίως με οικονομικές και επιχειρηματικές ειδήσεις Bloomberg.

Τον Αύγουστο του 2024, άρχισαν να κυκλοφορούν αναρτήσεις στο Facebook (εδώ και εδώ), στο Χ (εδώ) και σε ιστοτόπους (εδώ) που ισχυρίζονταν ότι εκπρόσωποι της BlackRock είχαν επισκεφθεί πρόσφατα την ουκρανική πρωτεύουσα Κίεβο και απαίτησαν να μην θάβονται πλέον τα λείψανα των στρατιωτών στο έδαφος, αλλά να αποτεφρώνονται ή να απορρίπτονται με άλλους τρόπους. Επιπλέον, ισχυρίζονται ότι η BlackRock «έχει αγοράσει… το 47% της ουκρανικής γης». 

Πρόσφατα εμφανίστηκαν στα κοινωνικά δίκτυα ένα βίντεο και μία φωτογραφία, τα οποία υποτίθεται πως δείχνουν Αμερικανούς μισθοφόρους στρατιωτικούς του ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια της εισβολής των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων στηn περιοχή της ρωσικής πόλης Κουρσκ.
]]>

«Στέλνε μαλ@κα Έλληνα λεφτά στην Ουκρανία για να τα μαζεύουν οι υπουργάρες του Ζελένσκι…Κορόιδα. Υ.Γ. Η φώτο είναι από το σπίτι του Υπουργού “Διαφθοράς” της κυβέρνησης Ζελένσκι…», γράφει αυτή η ανάρτηση στο Χ από τις 26 Ιουνίου 2024, που περιλαμβάνει μια φωτογραφία η οποία δείχνει ένα ντουλάπι με πακέτα χρημάτων.   

Στις αρχές Ιουλίου 2024, άρχισε να αναπαράγεται ο ισχυρισμός ότι η φρεγάτα Ψαρά του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού χτυπήθηκε από ρωσικά πυρά στην Ερυθρά θάλασσα, με αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό αξιωματικών. Ο εν λόγω ισχυρισμός γνώρισε γρήγορα πολύ μεγάλη απήχηση από λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δημοσιεύματα στον ηλεκτρονικό Τύπο, αποσπώντας εκατοντάδες αντιδράσεις και κοινοποιήσεις. Ωστόσο, όπως προέκυψε τόσο από επικοινωνία μας με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας όσο και από την εξέταση της πηγής του ισχυρισμού, κάτι τέτοιο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ας δούμε τι ισχύει.
]]>

Στις 8 Ιουλίου 2024, η Ρωσία εξαπέλυσε μπαράζ πυραυλικών επιθέσεων εναντίον πολλών ουκρανικών πόλεων, με το μεγαλύτερο παιδικό νοσοκομείο του Κιέβου, το νοσοκομείο Okhmatdyt, να δέχεται σοβαρότατο πλήγμα. Η Ουκρανία δήλωσε, ύστερα από ανάλυση των συντριμμιών του πυραύλου, ότι το χτύπημα προήλθε από ρωσικό πύραυλο κρουζ “Kh-101”, ξεκινώντας την ποινική διερεύνηση της υπόθεσης. Ποικίλα, ωστόσο, εναλλακτικά αφηγήματα κατέκλυσαν το διαδίκτυο, ισχυριζόμενα ότι το χτύπημα δεν προήλθε από τη ρωσική πλευρά, αλλά από έναν αμερικανικής προέλευσης πύραυλο AIM-120 του αντιαεροπορικού συστήματος NASAMS, που στάλθηκε στην Ουκρανία από χώρες της Δύσης, ισχυρισμό που διατύπωσε και το Υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας. Ωστόσο, τόσο ο ΟΗΕ, στην εκτίμηση που πραγματοποίησε στο πεδίο, όσο και πληθώρα αναλυτών απορρίπτουν το ρωσικό αφήγημα για υπαιτιότητα της ουκρανικής αεράμυνας. Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε τα εναλλακτικά αφηγήματα που διατυπώθηκαν και θα εξηγήσουμε για ποιους λόγους η επίσημη ρωσική θέση δεν ευσταθεί.
]]>

«Μια Bugatti Tourbillon 4.500.000 ευρώ για την κυρία Ζελένσκι», γράφει το στιγμιότυπο οθόνης μιας εικόνας η οποία συμπεριλαμβάνεται σε αυτή την ανάρτηση στο Facebook στις 2 Ιουλίου. Το υπόλοιπο κείμενο στην εικόνα αναφέρει ψευδώς ότι η σύζυγος του Ζελένσκι, Ολένα Ζελένσκα, μόλις αγόρασε ένα πολυτελές αυτοκίνητο Bugatti, βασιζόμενο σε ισχυρισμούς από έναν ιστότοπο με την ονομασία «Vérité Cachée» («Κρυμμένη αλήθεια») που δημοσιεύει φιλορωσικά κείμενα στα γαλλικά, ορισμένα από τα οποία είναι εξαιρετικά προφανές ότι δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη.

Μεγάλη διάδοση γνώρισε η εσφαλμένη μετάφραση μέρους της ομιλίας της Ιταλίδας Πρωθυπουργού, Τζόρτζια Μελόνι, στη Διάσκεψη για την Ειρήνη στην Ουκρανία, σύμφωνα με την οποία φαίνεται να είπε ότι “εάν η Ρωσία δεν συμφωνήσει με τους όρους της Διάσκεψης, θα την αναγκάσουμε να παραδοθεί”. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για εσφαλμένη απόδοση του λόγου της στα ουκρανικά από τον μεταφραστή, κατά τη διάρκεια της ζωντανής αναμετάδοσης της ομιλίας της στην ουκρανική τηλεόραση. Ας δούμε τι ακριβώς ισχύει.
]]>

Από τότε που τα ρωσικά στρατεύματα εισήλθαν στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Μόσχα έχει επανειλημμένα επισημάνει τις πυρηνικές της δυνατότητες και έχει προειδοποιήσει ότι είναι έτοιμη να τις αναπτύξει σε περίπτωση υπαρξιακής απειλής.

«EKTAKTO: Μετακινούνται σε θέσεις εκτόξευσης ρωσικοί αυτοκινούμενοι βαλλιστικοί στρατηγικοί πύραυλοι Topol-M», γράφει η περιγραφή αυτού του βίντεο στο Facebook από τις 28 Φεβρουαρίου 2024. 

Στον απόηχο της πρόσφατης πολύνεκρης τρομοκρατικής επίθεσης που σημειώθηκε στη Μόσχα, αναρτήσεις στο Facebook ξεκίνησαν να κοινοποιούν εικόνες που παρουσιάζουν δελτία ταυτότητας Ουκρανών πολιτών, με τον ισχυρισμό πως πρόκειται άτομα που ταυτοποιήθηκαν ως ύποπτοι για την επίθεση. Όπως θα εξετάσουμε στη συνέχεια όμως ο ισχυρισμός αυτός είναι ψευδής.
]]>

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος προέβη σε νέο ψευδή ισχυρισμό με ανάρτησή του στο Twitter στις 28.7.2023, αναφορικά με την ανύπαρκτη είδηση περί “προσφοράς της Ρωσίας τεσσάρων πυροσβεστικών αεροσκαφών Ilyushin Il-76, τα οποία η ελληνική Κυβέρνηση αρνήθηκε”. Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι “την είδηση αποκάλυψε ο Gideon Levy“, ο γνωστός Ισραηλινός δημοσιογράφος και αρθρογράφος της Haaretz, – κι όχι η χρήστης του Twitter Dana Levi, όπως αρχικά είχε δηλώσει από το βήμα της Βουλής παραθέτοντας αυτούσια τα λόγια της. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν ισχύει. Ο Gideon Levy, σε επικοινωνία που είχαν μαζί του τα Ελληνικά Hoaxes, δήλωσε κατηγορηματικά ότι ουδέποτε δημοσίευσε κάτι τέτοιο.
]]>

Από τις 22 Ιουνίου 2023 χρήστες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαμοιράζουν υποτιθέμενο εξώφυλλο της γερμανικής εφημερίδας Handelsblatt που απεικονίζει ένα κατεστραμμένο ουκρανικό τανκ με τον τίτλο: «Αυτό δεν είναι αντεπίθεση, αυτό είναι αιματηρό crash test». Η συγκεκριμένη εικόνα, ωστόσο, είναι προϊόν ψηφιακής επεξεργασίας.
]]>

Στις 6 Ιουνίου 2023, κυκλοφόρησε σε μέσα ενημέρωσης ένα βίντεο που υποτίθεται πως δείχνει πρόσφατη έκρηξη στο υδροηλεκτρικό φράγμα στην περιοχή της Νόβα Καχόφκα, στην Ουκρανία. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για πρόσφατο βίντεο.
]]>

«Δεκάδες αμερικανικοί εκτοξευτές χειροβομβίδων M136 που προορίζονταν για την Ουκρανία κατέληξαν στα χέρια του καρτέλ ναρκωτικών Golfo στο Μεξικό, αναφέρει το Milenio Televisión», γράφει μια ανάρτηση στο Facebook της 2ας Ιουνίου 2023. 

Τις τελευταίες ημέρες ευρεία διάδοση σε ελληνικές ιστοσελίδες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει λάβει ο ισχυρισμός πως ο Αρχηγός του ουκρανικού στρατού, Ζαλούζνι Βάλερι, αυτομόλησε στην Κύπρο όπου αγόρασε μια παραθαλάσσια έπαυλη αξίας 390 χιλιάδων ευρώ στην πόλη της Πάφου. Μάλιστα, προς επίρρωση των ισχυρισμών, τα δημοσιεύματα που αναπαράγουν τις πληροφορίες αυτές περιέχουν και ένα υποτιθέμενο απόκομμα από το κτηματολόγιο στο οποίο εμφανίζεται το όνομα του Ζαλούζνι Βάλερι ως ιδιοκτήτη του ακινήτου. Οι ίδιες ιστοσελίδες αναφέρουν ότι, σύμφωνα με πηγές, ο Αρχηγός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων αγνοείται τις τελευτές ημέρες ή ενδέχεται ακόμη και να έχει πεθάνει. Ας δούμε τι ισχύει.
]]>

Μεγάλη διάδοση γνώρισε ο ισχυρισμός πως η Ρωσία μεταφέρει πυρηνικούς πυραύλους στα σύνορα με τη Φινλανδία, ως απάντηση στην ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Ο ισχυρισμός αυτός πλαισιώνεται από βίντεο που υποτίθεται πως δείχνει την άφιξη πυρηνικών πυραύλων στην πόλη Βίμποργκ της Ρωσίας στα σύνορα με τη Φινλανδία. Όμως τόσο ο ισχυρισμός όσο και το βίντεο, που τον πλαισιώνει, συνιστούν παραπληροφόρηση.
]]>

Στις αρχές Απριλίου 2023, διαδόθηκε ένα βίντεο που υποτίθεται δείχνει μια πρόσφατη αναχαίτιση, από ρωσικό μαχητικό, ενός αεροσκάφους του Αμερικανικού Ναυτικού (US Navy) τύπου Poseidon P-8. Ωστόσο, το βίντεο είναι αρκετά παλαιότερο.
]]>

Πλάνα που διαμοιράζονται σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης απεικονίζουν έναν ναό να φλέγεται. Χρήστες που κοινοποιούν το βιντεοληπτικό υλικό ισχυρίζονται πως αυτό απεικονίζει μια πυρπολημένη από «ναζί Ουκρανούς» εκκλησία του Πατριαρχείου Μόσχας, η οποία βρίσκεται στο χωριό Νοβοπόλταβκα της περιφέρειας του Μικολάιβ, στην Ουκρανία. Τον ισχυρισμό αναπαρήγαγε και η Ρωσική Πρεσβεία στο Λονδίνο διαμέσου της πλατφόρμας του Facebook. Ωστόσο, τα ανωτέρω δεν ευσταθούν καθώς ένα σύνολο ανοιχτών δεδομένων τεκμηριώνουν ότι το βίντεο παρουσίαζεται εκτός θεματικού και χρονικού πλαισίου. Ας δούμε όμως τι ισχύει αναλυτικά.
]]>

Πρόσφατα κυκλοφόρησε στον ηλεκτρονικό τύπο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βιντεοληπτικό υλικό που πλαισιώθηκε σε δημοσιεύματα ως να απεικονίζει δύο Ουκρανούς στρατιώτες να τρομοκρατούν και να παρενοχλούν μητέρα, η οποία επέβαινε σε Ι.Χ. με το ανήλικο παιδί της. Ο ισχυρισμός προωθήθηκε και από το Ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα του Twitter. Ωστόσο, ένα σύνολο ανοιχτών δεδομένων συνηγορεί υπέρ του ισχυρισμού ότι το βίντεο έχει ληφθεί σε εδάφη που βρίσκονται υπό ρωσική κατοχή, γεγονός που το καθιστά σκηνοθετημένο. Ας δούμε τι ισχύει.
]]>

Κυκλοφορεί εσχάτως στον ηλεκτρονικό τύπο η φημολογία ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν αντικαταστάθηκε από σωσία του σε πρόσφατη επίσκεψη στην ισοπεδωμένη Μαριούπολη. Στο πλαίσιο του ρεπορτάζ, δημοσιεύματα του τοπικού τύπου χρησιμοποιούν ένα κολλάζ τριών πορτρέτων -προφίλ- του Πούτιν, το οποίο εξυπηρετεί τη σύγκριση στα χαρακτηριστικά του προσώπου του, όπως το πηγούνι. Ωστόσο, τόσο η χρονική όσο και η χωρική πλαισίωση των επιμέρους φωτογραφιών είναι παραπλανητικές. Ας δούμε τι ισχύει.
]]>

Σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορεί ο ισχυρισμός ότι στο Μάινχαϊμ της Γερμανίας σε σειρά από τανκς που μεταφέρονταν στην Πολωνία, αναγραφόταν η ναζιστική φράση «14/88». Ο παραπλανητικός αυτός ισχυρισμός βασίστηκε σε ένα βίντεο, που έχει υποστεί ψηφιακή επεξεργασία.
]]>

Με αφορμή την επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ στην ουκρανική πρωτεύουσα στις 20 Φεβρουαρίου του 2023, και την συνάντησή του με τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, διαμοιράζεται τα τελευταία εικοσιτετράωρα η φημολογία ότι ο Ζελένσκι συνοδεύεται από σωσία του, ο οποίος τον αντικαθιστά σε διάφορες, δημόσιες εμφανίσεις. Ωστόσο, αυτός ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Θύμα του έπεσε και ο καθηγητής Κοινωνικής και Πολιτικής Ανάλυσης της Επικοινωνίας του ΕΚΠΑ, Γιώργος Πλειός, ο οποίος ασχολείται ενεργά με την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης. Ας δούμε τι ισχύει.
]]>

«BBC. Παρουσίασε τα ποσά που έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν οι Ευρωπαϊκές χώρες για την Ουκρανία. Η Ελλάδα (σωστά μαντέψατε) είναι από τις πρώτες στο κουβαρνταλίκι…Δεσμεύτηκε να διαθέσει…260 εκατομμύρια ευρώ!! Και για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης: Η Γαλλία δεσμεύτηκε να διαθέσει 16 εκατομμύρια (δεκαέξι) και η Ιταλία 11 εκατομμύρια!!!» αναφέρεται σε ανάρτηση στο Facebook με τον ψευδή ισχυρισμό που κοινοποιήθηκε περισσότερες από 150 φορές από όταν δημοσιεύθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2023.

Η ιδέα ότι η Ουκρανία έχει σκηνοθετήσει φρικαλεότητες έχει προωθηθεί αρκετές φορές από τις ρωσικές αρχές, για παράδειγμα μετά την ανακάλυψη πτωμάτων αμάχων στην Μπούτσα, κοντά στο Κίεβο, στις αρχές του περασμένου Απριλίου. Δύο αποσπάσματα ενός βίντεο κακής ποιότητας χρησιμοποιήθηκαν τότε για να ισχυριστούν ότι δύο κομπάρσοι έπαιζαν τους νεκρούς, κάτι που το AFP μπόρεσε να διαψεύσει χάρη στις δημοσιογραφικές ομάδες του που βρίσκονταν επί τόπου.

«Έδωσε πάλι τα ρέστα του ο Μπίντες! Δεν είναι φώτοσοπ να ξέρετε… Αλήθεια συνέβη…(…)», αναφέρει μια ανάρτηση στο Facebook από τις 24 Δεκεμβρίου 2022. Η χρήστης γράφει λανθασμένα το όνομα του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν ως «Μπιντες».