Στις 18 Ιανουαρίου 2026, ένα τρένο υψηλής ταχύτητας που ανήκει στην ιδιωτική εταιρεία Iryo εκτροχιάστηκε κοντά στην πόλη Adamuz στην επαρχία Córdoba, στη νότια Ισπανία. Ένα δεύτερο τρένο υψηλής ταχύτητας, που ανήκει στην κρατική Renfe, που ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση, έπεσε πάνω στα εκτροχιασμένα βαγόνια, με αποτέλεσμα να εκτροχιαστεί και αυτό με τη σειρά του αρκετά μετρά πιο μακριά. Από τη σύγκρουση έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 40 άνθρωποι ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν.
Πολλοί χρήστες στην Ελλάδα έσπευσαν να συγκρίνουν το ατύχημα στην Ισπανία με αυτό των Τεμπών. “Τα δύο τραίνα συγκρούστηκαν πλαγιομετωπικά μετά απο εκτροχιασμό του ενός τραίνου που κινούνταν με 200 χιλ/ώρα. Ηλεκτροκίνητα και τα δύο. Ωστόσο δεν υπήρξε κανένα ηλεκτρικό τόξο, καμία πυρόσφαιρα, καμία πύρινη κόλαση“, γράφει ένας χρήστης στο Facebook. “ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΔΥΟ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΤΡΕΝΑ, ΣΕ ΠΑΡΟΜΟΙΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ, ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΤΟΣΟ ΔΙΑΜΕΤΡΙΚΑ ΑΝΤΙΘΕΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ; ΣΤΗΝ ΑΝΔΑΛΟΥΣΙΑ ΔΕΝ ΕΙΔΑΜΕ ΟΥΤΕ ΣΠΙΘΑ. ΣΤΑ ΤΕΜΠΗ ΕΙΔΑΜΕ ΠΥΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ. ΓΙΑΤΙ;”, αναφέρει άλλος χρήστης.
Χαρακτηριστική είναι και η ανάρτηση του Βασίλη Κοκοτσάκη, τεχνικού συμβούλου στην υπόθεση των Τεμπών, ο οποίος παρουσίασε κάποια “κοινά τεχνικά χαρακτηριστικά”, προχωρώντας σε σύγκριση των δύο συμβάντων.
Με βάση όσα έχουν επιβεβαιωθεί μέχρι αυτή τη στιγμή, όπως ο τύπος των εμπλεκόμενων τρένων και ο τρόπος με τον οποίο συγκρούστηκαν μεταξύ τους, μπορούμε με ασφάλεια να υποστηρίξουμε ότι τα δύο συμβάντα δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα. Ας δούμε τις βασικές διαφορές.
Τέμπη – Ισπανία: Οι διαφορετικές συνθήκες της σύγκρουσης
Η πρώτη βασική διαφορά που συναντάμε μεταξύ των δύο συμβάντων αφορά τον τρόπο με τον οποίο συγκρούστηκαν τα τρένα μεταξύ τους. Τα εμπλεκόμενα τρένα είναι το Iryo 6189, ένα επιβατικό τρένο οκτώ βαγονιών που εκτελούσε το δρομολόγιο Μάλαγα – Μαδρίτη, και το επιβατικό τρένο Renfe 2384 (Alvia), τεσσάρων βαγονιών, το οποίο εκτελούσε το δρομολόγιο Μαδρίτη – Ουέλβα.
Τα τρία τελευταία βαγόνια του τρένου Iryo 6189 εκτροχιάστηκαν ενώ το τρένο πλησίαζε στον σταθμό Adamuz, για άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία. Αυτά τα εκτροχιασμένα βαγόνια πέρασαν στις διπλανές γραμμές του αντίθετου ρεύματος. Το τρένο Renfe 2384, το οποίο εκτελούσε το δρομολόγιο Μαδρίτη – Ουέλβα ερχόμενο από την αντίθετη κατεύθυνση, συγκρούστηκε με τα δύο τελευταία από τα εκτροχιασμένα βαγόνια. [πηγή1] [πηγή2] [πηγή3] [πηγή4] [πηγή5]
Ακολουθεί μια σχετικά ακριβής οπτική αναπαράσταση της σύγκρουσης:
Σύμφωνα με την προκαταρκτική έρευνα της Επιτροπής Διερεύνησης Σιδηροδρομικών Δυστυχήματων της Ισπανίας (CIAF): “Και τα δύο τρένα ταξίδευαν με ταχύτητα περίπου 200 χλμ/ώρα (τα ακριβή στοιχεία δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί) τη στιγμή του ατυχήματος, με αποτέλεσμα να προκληθεί βίαιη σύγκρουση μεταξύ των εκτροχιασμένων βαγονιών στο πίσω μέρος του τρένου Iryo και του μπροστινού μέρους του τρένου Alvia”.
Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι τα τρένα δεν διέθεταν μηχανές έλξης, όπως στην περίπτωση των Τεμπών, αλλά, αντίθετα, ήταν όλα τους τα βαγόνια επιβατικά. Συγκεκριμένα, στο πρώτο βαγόνι του Renfe 2384, που προσέκρουσε στα εκτροχιασμένα βαγόνια του Iryo 6189, επέβαιναν 37 επιβάτες.
Συνεπώς, στην Ισπανία η σύγκρουση ήταν πλαγιομετωπική μεταξύ βαγονιών, απουσία μηχανής έλξης. Αντίθετα, στα Τέμπη η σύγκρουση ήταν μετωπική, καθώς τα δύο τρένα κινούνταν αντίθετα πάνω στην ίδια γραμμή, μεταξύ των δύο πρώτων μηχανών έλξης. Μάλιστα, εξαιτίας της σφοδρότητας της σύγκρουσης, η μηχανή της επιβατικής ανυψώθηκε και ήρθε σε επαφή με τα εναέρια καλώδια τροφοδοσίας του ηλεκτρικού ρεύματος 25KV, διαπερνώντας παράλληλα το πάνω μέρος της πρώτης μηχανής της εμπορικής.
Τέμπη – Ισπανία: Η διαφορά στο σύστημα κατανομής και μετασχηματισμού του ρεύματος
Το τρένο Iryo 6189, που συγκρούστηκε με τα εκτροχιασμένα βαγόνια, είναι το μοντέλο Frecciarossa 1000 (τύπος ETR 1000) της ιδιωτικής εταιρείας Iryo, με κατασκευάστρια εταιρεία την Hitachi Rail Italy και τη Bombardier Transportation. To δεύτερο τρένο είναι το Renfe Class 120 (τύπος Alvia), που χειριζόταν η δημόσια εταιρεία Renfe, με κατασκευάστριες τις CAF/Alstrom.
Και τα δύο τρένα είναι ηλεκτρικά και ταξιδεύουν σε δίκτυο εναέριας τροφοδοσίας ρεύματος 25KV. Με βάση τις πληροφορίες που αντλούμε από τους κατασκευαστές, τα δύο ηλεκτρικά τρένα κινούνται με σύστημα κατανεμημένης ισχύος ανά άξονα. Αυτό σημαίνει ότι η μετατροπή της ενέργειας από την εναέρια γραμμή (25 kV) γίνεται μέσω πολλών ηλεκτρονικών μετατροπέων που βρίσκονται κατανεμημένοι και ενσωματωμένοι σε όλο το μήκος του συρμού, σε αντίθεση με τα Τέμπη που συγκεντρώνεται στη μηχανή.
Πιο συγκεκριμένα, το Frecciarossa 1000 διαθέτει “8 μη αρθρωτά βαγόνια με κατανεμημένη ισχύ (DM1-TT2-M3-T4-T5-M6-TT7-DM8)”, “16 τριφασικούς ασύγχρονους κινητήρες” και “16 μετατροπείς με υδρόψυξη”. Το Renfe Class 120 διαθέτει “8 κινητήριους τριφασικούς AC κινητήρες (Alstom MTA/550 H)” και “4 μετατροπείς με τεχνολογία IGBT” συν επιπλέον βοηθητικούς μετατροπείς.
“Και στα δύο δυστυχήματα καταστράφηκαν μετασχηματιστές ψυχόμενοι με έλαια σιλικόνης, τα οποία διασκορπίστηκαν στο περιβάλλον”, αναφέρει ο Βασίλης Κοκοτσάκης στην ανάρτησή του, όπου συνέκρινε τα δύο συμβάντα. Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν επαληθεύεται.
Και στους δύο τύπους τρένων που συγκρούστηκαν στην Ισπανία, το σύστημα που χρησιμοποιείται για να απομακρύνει τη θερμότητα είναι υδρόψυκτο (water-cooled IGBT Inverter). Δεν υπάρχει καμία δημόσια αναφορά σε έλαια σιλικόνης ή άλλα εύφλεκτα ψυκτικά υγρά σε αυτά τα συστήματα. Επιπλέον, ο όγκος των ψυκτικών υγρών, εξαιτίας του κατανεμημένου συστήματος έλξεως με κινητήρες σε όλο το μήκος των συρμών, είναι πολύ μικρότερος από τα 2.500 kg ψυκτικού ελαίου (έλαια σιλικόνης) της περίπτωσης των Τεμπών, για κάθε μετασχηματιστή ξεχωριστά.
Στην περίπτωση των Τεμπών, η μετατροπή της ηλεκτρικής ενέργειας σε κίνηση γίνεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο, στη μηχανή έλξης τύπου Siemens Hellas Sprinter. Εκεί υπάρχει ένας μεγάλος κύριος μετασχηματιστής, χωρητικότητας 2.500kg ψυκτικού υγρού (έλαια σιλικόνης), μαζί με ένα ολοκληρωμένο κύκλωμα μετασχηματισμού της ισχύος, όπως αποτυπώνεται παρακάτω (Τεχνική Έκθεση Πασπαλά, σελ. 10):
“Ιδιες ταχυτητες, ιδια τραινα, ιδιες συνθηκες, ιδιες θερμοκρασιες. Στην Ελλαδα γιγαντιαια πυροσφαιρα. Στην Ισπανια ουτε σπιθα!!!!”, έγραψε ένας χρήστης στο Facebook. Ωστόσο, από τα παραπάνω διαπιστώνουμε ότι τέτοιες συγκρίσεις είναι απλουστευτικές και παραπλανητικές και ξεκινούν από λάθος δεδομένα. Από όλα όσα είναι γνωστά, στην Ισπανία τόσο ο τρόπος της σύγκρουσης όσο και ο τύπος των τρένων είναι εντελώς διαφορετικά από αυτά στα Τέμπη. Συνεπώς, η μόνη σύγκριση των αποτελεσμάτων της σύγκρουσης στα Τέμπη και την Ισπανία που θα μπορούσε να είναι ασφαλής είναι αυτή που λαμβάνει υπόψη της τα πραγματικά δεδομένα και το πλήθος των διαφορών των δύο συμβάντων.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που ένα σιδηροδρομικό δυστύχημα σε άλλη χώρα συγκρίνεται ατυχώς με τα Τέμπη. Πριν μερικούς μήνες, μια μετωπική σύγκρουση τρένων στη Σλοβακία πυροδότησε αντίστοιχες συγκρίσεις εξαιτίας και πάλι του γεγονότος ότι δεν εκδηλώθηκε πυρόσφαιρα και πυρκαγιά. Όπως εξηγήσαμε στο τότε σχετικό άρθρο μας, τα δύο συμβάντα ήταν ανόμοια καθώς τόσο οι συνθήκες όσο και τα εμπλεκόμενα τρένα διέφεραν από τα Τέμπη.
Συμπέρασμα
Τόσο οι συνθήκες όσο και ο τύπος των τρένων διαφέρουν εντελώς και καθιστούν τα δύο συμβάντα μη συγκρίσιμα. Η σύγκρουση στην Ισπανία ήταν πλαγιομετωπική μεταξύ βαγονιών που μετέφεραν κόσμο. Στα Τέμπη η σύγκρουση ήταν μετωπική, μεταξύ ηλεκτρομηχανών (μηχανών έλξης), εντός των οποίων βρίσκεται συγκεντρωμένο ολόκληρο το ηλεκτρικό σύστημα μετασχηματισμού του ρεύματος, με κεντρικό μετασχηματιστή χωρητικότητας περίπου 2500 kg ελαίων σιλικόνης. Αντίθετα, στο δυστύχημα στην Adamuz η ενέργεια διαμοιράζεται σε πολλαπλά ηλεκτρονικά συστήματα, χωρίς κεντρικό μετασχηματιστή, που βρίσκονται ενσωματωμένα στα βαγόνια καθ’ όλο το μήκος των συρμών.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
- https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Adamuz_train_derailments
- https://en.wikipedia.org/wiki/Frecciarossa_1000
- https://en.wikipedia.org/wiki/Renfe_Class_120_/_121
- https://elpais.com/espana/2026-01-19/que-ha-pasado-una-primera-reconstruccion-visual-del-accidente-de-adamuz.html
- https://www.bbc.com/news/articles/clye22ljxw4o
- https://x.com/DjRamonperez/status/2013281988870910422
- https://www.reuters.com/world/europe/investigators-find-broken-joint-track-spanish-rail-crash-site-source-says-2026-01-19/
- https://okdiario.com/espana/ultima-hora-del-accidente-tren-adamuz-cordoba-directo-muertos-heridos-investigacion-del-descarrilamiento-16102025
- https://www.rtve.es/noticias/20260119/accidente-tren-cordoba-mapa-datos-reconstruccion-visual/16900348.shtml
- https://www.transportes.gob.es/organos-colegiados/ciaf/investigaciones-en-curso/expediente-19012026
- https://www.hitachirail.com/products-and-solutions/rolling-stock/high-speed-trains/etr1000-frecciarossa/
- https://www.renfe.com/es/en/renfe-group/renfe-group/fleet-of-trains/s-120
- https://en.wikipedia.org/wiki/OSE_Class_120
- [Πόρισμα ΕΟΔΑΣΑΑΜ] https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2026/01/EODASAAM_Accident_Investigation_Tempi-1.pdf
- [Τεχνική Έκθεση Πασπαλά] https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2026/01/%CE%A4%CE%95%CE%A7%CE%9D%CE%99%CE%9A%CE%97-%CE%95%CE%9A%CE%98%CE%95%CE%A3H-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CE%A4%CE%95%CE%9C%CE%A0%CE%97-%CE%9A.-%CE%A0%CE%91%CE%A3%CE%A0%CE%91%CE%9B%CE%91%CE%A3-30.6.25.pdf
- https://ledicoferroviaire.mediarail.be/etr1000-frecciarossa-en/
