Σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (όπως το X και το Facebook) διαμοιράζεται εσχάτως μια φωτογραφία, συνοδεία του ισχυρισμού ότι απεικονίζει το καταστραμμένο μετά την αεροπορική επιδρομή των ΗΠΑ, Μαυσωλείο του Ούγκο Τσάβες, το οποίο βρίσκεται στο Καράκας. Στο ίδιο πλαίσιο διαμοιράζεται και σχετικό βίντεο. Ωστόσο, μια συλλογή ελεύθερα διαθέσιμων δεδομένων αφενός επιβεβαιώνουν ότι αυτός ο ισχυρισμός δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αφετέρου τεκμηριώνουν ότι οι διακινούμενη φωτογραφία είναι τροποποιημένη και το βίντεο βρίσκεται εκτός θεματικού πλαισίου.
Πλαίσιο
Τα ξημερώματα του Σαββάτου 3 Ιανουαρίου του 2026, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν μια σειρά επιθέσεων από αέρος που έπληξαν στόχους στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, Καράκας, στο πλαίσιο μιας αποστολής που στόχο είχε την απαγωγή του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο. Σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν άργησαν να κυκλοφορήσουν βίντεο που τράβηξαν με τα κινητά τους Βενεζουελάνοι, τα οποία αποτυπώνουν εκλάμψεις στον ουρανό κατά τη διάρκεια βομβαρδισμών στόχων, και τις υπερπτήσεις Αμερικανικών εναέριων μέσων πάνω από το Καράκας. Ανάμεσα σε αυθεντικό περιεχόμενο, σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησε περιεχόμενο εκτός θεματικού πλαισίου, αλλά και ψηφιακά τροποποιημένο υλικό ή/και πλήρως συνθετικό περιεχόμενο.
Σε Facebook και X εντοπίσαμε τη διάδοση της ακόλουθης εικόνας, με τον ισχυρισμό ότι απεικονίζει τα συντρίμμια της επίθεσης σε ένα ιστορικό κτήριο, το οποίο τα τελευταία χρόνια λειτουργούσε ως Μαυσωλείου του Ούγκο Τσάβεζ. Πρόκειται για το Cuartel de la Montaña 4F, ένα κτήριο που φιλοξένησε για δεκαετίες το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Βενεζουέλας, ενώ αποτέλεσε κέντρο επιχειρήσεων του αποτυχημένου πραξικοπήματος της 4ης Φεβρουαρίου του 1992, του οποίου ηγούνταν ο Τσάβες.
Αληθεύει;
Παρότι παρουσιάζεται ως πραγματική, η υπό εξέταση εικόνα έχει υποστεί ψηφιακή επεξεργασία. Σύμφωνα με τον ανεξάρτητο οργανισμό ελέγχου γεγονότων της Βενεζουέλας, Cazadores de Fake News*, διασταυρωμένα βίντεο και φωτογραφίες από την τοποθεσία του κτηρίου επιβεβαιώνουν ότι αυτό έχει μείνει άθικτο από τις επιδρομές της 3ης Ιανουαρίου του 2026.
Τα ανωτέρω επιβεβαιώνει και η αυτοψία των συνεργατών του Ισπανικού Πρακτορείου Ειδήσεων, σύμφωνα με σχετικό άρθρο από το τμήμα ελέγχου γεγονότων EFE Verifica.
Οι οργανισμοί Cazadores de Fake News (μτφ. Κυνηγοί των Ψευδών Ειδήσεων) και EFE Verifica αποτελούν μέλη του Παγκόσμιου Δικτύου για τον Έλεγχο Γεγονότων (IFCN), του δικτύου ελέγχου και πιστοποίησης των ελεγκτών γεγονότων. Το EFE Verifica είναι επίσης μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Προτύπων στο Έλεγχο Γεγονότων (EFCSN).
Σε διάψευση του εξεταζόμενου ισχυρισμού προχώρησε και το Ίδρυμα Ούγκο Τσάβες (Fundación Hugo Chávez) με τρεις αναρτήσεις μέσω επίσημου λογαριασμού στο Instagram.
Ενδεικτικά ανάρτηση 03/01/2026
Αναρτήσεις 04/01/2026
Μια επιπλέον ένδειξη ότι η εικόνα έχει υποστεί ψηφιακή επεξεργασία, αποτελεί η σύγκρισή της με την αυθεντική λήψη, η οποία εντοπίζεται δημοσιευμένη σε συλλογή της Ισπανικής Ραδιοτηλεόρασης.
Ίδιος ισχυρισμός, διαφορετικά «τεκμήρια»
Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφέρουμε πως ο ισχυρισμός ότι χτυπήθηκε το Μαυσωλείο του Ούγκο Τσάβες συνοδεύεται σε αναρτήσεις και από ένα βίντεο, το οποίο δείχνει ένα κτήριο να καίγεται. Η πλειονότητα των ενημερωτικών ιστοσελίδων που κοινοποίησαν τον ισχυρισμό και το βίντεο επισημαίνουν τη φράση «όπως αναφέρουν τοπικά μέσα» χωρίς, ωστόσο, να επαληθεύουν την πληροφορία. Στην πραγματικότητα, παρότι το βίντεο είναι αυθεντικό, αυτό δεν απεικονίζει πλήγμα στο Cuartel de la Montaña 4F.
Χρησιμοποιώντας ελεύθερα διαθέσιμα δεδομένα, χρήστες γρήγορα ταυτοποίησαν την τοποθεσία της επίθεσης συμπεραίνοντας πως το φλεγόμενο κτήριο είναι τελικά το Ναυτικό Αστεροσκοπείο «Καχιγκάλ» στο Καράκας, το οποίο βρίσκεται περίπου 500μ μακριά από το Μαυσωλείο του Ούγκο Τσάβες.
GeoConfirmed VEN.
The aftermath of an US strike.
Claimed to be on "military quarter 4F" but based on geolocation this is the Cagigal Observatory (The Astronomical and Meteorological Observatory of Caracas).The Cagigal Observatory is used by the General Command of the… https://t.co/nXrWQGF1R9
— GeoConfirmed (@GeoConfirmed) January 3, 2026
Τα Ellinika Hoaxes επαλήθευσαν ανεξάρτητα την τοποθεσία του κτηρίου που φλέγεται συνδυάζοντας στιγμιότυπα από βιντεοληπτικό υλικό που εντοπίσαμε στο YouTube και ένα καρέ από το βίντεο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει ο οργανισμός ελέγχου γεγονότων Cazadores de Fake News, το κτήριο-στόχος λειτουργούσε και ως Διοικητήριο της Μπολιβαριανής Πολιτοφυλακής.
Συμπέρασμα
Βιντεοληπτικό υλικό κοινοποιήθηκε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να υποστηρίξει τον ισχυρισμό ότι οι ΗΠΑ βομβάρδισαν το Μαυσωλείο του Ούγκο Τσάβες κατά τη διάρκεια της αεροπορικής επιδρομής που έλαβε χώρα την 3η Ιανουαρίου του 2026. Ωστόσο, μια συλλογή από ανοιχτά, δημόσια διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν πως το εν λόγω κτήριο δεν υπέστη φθορές. Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για την πλαισίωση του ισχυρισμού είναι μια ψηφιακά επεξεργασμένη φωτογραφία του Μαυσωλείου, καθώς και ένα βίντεο, το οποίο δείχνει τις ζημιές που σημειώθηκαν σε άλλο κτήριο.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
- https://en.wikipedia.org/wiki/2026_United_States_strikes_in_Venezuela
- https://www.instagram.com/seircontreras/?utm_source=ig_embed
- https://verifica.efe.com/bombardeo-sobre-el-mausoleo-de-hugo-chavez-falso/
- https://www.instagram.com/fundacionhugochavez/?utm_source=ig_embed
- https://www.instagram.com/fundacionhugochavez/?utm_source=ig_embed
- https://www.rtve.es/fotogalerias/el-traslado-del-cadaver-de-chavez-al-cuartel-de-la-montana/108575/cuartel-montana-donde-descansara-cuerpo-hugo-chavez/26/
- https://x.com/GeoConfirmed/status/2007445693212815575
- https://www.cazadores.info/no-es-ataque-al-cuartel-montana-4f-sino-al-comando-miliicia-bolivariana/
- https://www.ciudadccs.info/publicacion/653-0
- Συντεταγμένες: 10.50335199575282, -66.92911667873736
- Συντεταγμένες: 10.507290490129167, -66.92626958809741
