Μετά από πολλαπλά περιστατικά σκόνης της Σαχάρας που επηρέασαν την Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες την άνοιξη του 2024, άρχισαν να διαδίδονται στο διαδίκτυο πολλοί ψευδείς ισχυρισμοί σχετικά με την τροποποίηση του καιρού και τους αεροψεκασμούς. Στο πλαίσιο αυτό, στις αρχές Ιουνίου ένα βίντεο που έδειχνε ένα οπτικό φαινόμενο που ονομάζεται «ηλιακή άλως» έγινε «viral» στο Facebook με τους χρήστες να ισχυρίζονται παραπλανητικά ότι έδειχνε «chemtrails» που υποτίθεται ότι ψεκάζονταν πάνω από το νησί της Μυκόνου. Όμως ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Οι ειδικοί και οι επιστήμονες επιμένουν ότι τα «chemtrails» δεν υπάρχουν. Μετεωρολόγοι επιβεβαίωσαν στο AFP ότι αυτό που βλέπουμε στο βίντεο είναι ένα «απολύτως φυσιολογικό και εξηγήσιμο φαινόμενο» που είναι γνωστό από την αρχαία Ελλάδα και ονομάζεται «ηλιακή άλως».
«Με τα ψεκαστήρια βγήκαν και σήμερα στο νησί… για δείτε όμως κι αυτό και κοινοποιήστε το», γράφει αυτή η ανάρτηση στο Facebook από τις 3 Ιουνίου 2024, η οποία κοινοποιήθηκε από τότε περισσότερες από 500 φορές.
Η ανάρτηση περιλαμβάνει ένα βίντεο που δείχνει τον ουρανό και έναν κύκλο γύρω από τον ήλιο. Στο βίντεο, μια γυναικεία φωνή σχολιάζει ένα δαχτυλίδι που μοιάζει με ουράνιο τόξο γύρω από τον ήλιο, εκφράζοντας ότι δεν έχει ξαναδεί κάτι παρόμοιο.
Στα σχόλια, αρκετοί χρήστες φαίνεται να συνδέουν το φαινόμενο με το HAARP, ένα ερευνητικό πρόγραμμα των ΗΠΑ που αποτελεί συχνά στόχο θεωριών συνωμοσίας και το οποίο το AFP έχει προηγουμένως επαληθεύσει, για παράδειγμα εδώ και εδώ.
Άλλοι χρήστες στα σχόλια συνδέουν το φαινόμενο στο βίντεο με τα «chemtrails» ή τις «τροποποιήσεις του καιρού». Ωστόσο, αυτό που φαίνεται στο βίντεο είναι ένα απολύτως φυσιολογικό μετεωρολογικό φαινόμενο, όπως επιβεβαίωσαν στο AFP δύο ειδικοί.
![](https://meddmo.eu/wp-content/uploads/2024/06/f6607b26e34d85aaf7534fb1cb5d418a1513b463-ipad.jpg)
Ένα οπτικό φαινόμενο που ονομάζεται «ηλιακή άλως»
Για να επαληθεύσουμε αυτόν τον ισχυρισμό στείλαμε το βίντεο σε δύο κορυφαίους Έλληνες μετεωρολόγους και τους ζητήσαμε να το κοιτάξουν.
Ο Κώστας Λαγουβάρδος, μετεωρολόγος και Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, εξήγησε στο AFP σε τηλεφωνική επικοινωνία στις 10 Ιουνίου, ότι αυτό που βλέπουμε στο βίντεο είναι ένα φαινόμενο που ονομάζεται «ηλιακή άλως».
Βλέπουμε αυτό το φαινόμενο «όταν έχουμε ψηλά νέφη στην ατμόσφαιρα. Λέγοντας “ψηλά” εννοώ νέφη τα οποία βρίσκονται σε ύψος έξι, επτά ή οκτώ χιλιομέτρων, και σε αυτό το ύψος τα νέφη δεν αποτελούνται από σταγονίδια νερού, όπως αυτά που είναι χαμηλότερα αλλά από παγοκρυστάλλους, πάρα πολύ μικρά παγάκια. Η σκέδαση του ηλιακού φωτός πάνω σ’ αυτούς τους παγοκρυστάλλους δημιουργεί σε αυτές τις περιπτώσεις αυτό το στρογγυλό σχήμα γύρω από τον ήλιο, το οποίο λέγεται ηλιακή άλως», είπε ο μετεωρολόγος.
Ξεκαθάρισε ότι σε καμία περίπτωση αυτό που βλέπουμε στο βίντεο δεν είναι κανενός είδους αεροψεκασμός.
Ένας άλλος ειδικός, ο Παναγιώτης Γιαννόπουλος, μετεωρολόγος και μέλος της Βασιλικής Μετεωρολογικής Εταιρείας, συμφώνησε. Αυτό που βλέπουμε στο βίντεο «είναι ένα φαινόμενο, η “ηλιακή άλως”, απόλυτα εξηγήσιμο», δήλωσε στο AFP σε τηλεφωνική επικοινωνία στις 10 Ιουνίου, αφού εξέτασε το βίντεο.
Ο ειδικός είχε εξηγήσει σε άρθρο στην ιστοσελίδα του το 2015, ότι το φαινόμενο οφείλεται στη διάθλαση του φωτός στους παγοκρυστάλλους που αποτελούν τις υψηλες αραιές νεφώσεις που καλύπτουν τον ουρανό. Σύμφωνα με τον ίδιο, αναφορά στο φαινόμενο υπάρχει ήδη από την αρχαία Ελλάδα, ενώ οι αρχαίοι Έλληνες έκαναν και προβλέψεις για τον καιρό με βάση την εμφάνισή του φαινομένου.
«…η άλως αναφέρεται από αρκετούς αρχαίους συγγραφείς (π.χ Θεόφραστος) ως “σημείο” (δηλαδή σημάδι) από το οποίο θα μπορούσε να γίνει πρόγνωση για τον καιρό που θα επικρατήσει», γράφει ο ειδικός στο άρθρο του.
Όπως δήλωσε στο AFP, η άλως μπορεί να έχει διάφορα οπτικά φαινόμενα. Στην Ελλάδα, ο κύκλος γύρω από τον ήλιο ή το φεγγάρι είναι το πιο συνηθισμένο.
Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης έχουν καλύψει εμφανίσεις του φαινομένου στο παρελθόν (για παράδειγμα εδώ, εδώ και εδώ), δηλώνοντας ότι πρόκειται για την ηλιακή άλω.
Όπως εξήγησε ο μετεωρολόγος Πάνος Σκριμιζέας στην τοπική εφημερίδα Ελευθερία το 2019, η συχνότητα εμφάνισής του στην Ελλάδα είναι περίπου 25 φορές τον χρόνο. «Η ακτίνα του φωτεινού δακτυλιδιού που περιβάλλει τον δίσκο του Ήλιου ή της Σελήνης και τα χρώματά του εξαρτώνται από το μέγεθος και τη διάταξη των παγοκρυστάλλων στα νέφη αυτά», γράφει η εφημερίδα.
![](https://meddmo.eu/wp-content/uploads/2024/06/7b0aad8fbcb6d0d3dbfe1affddae42a7976fc739-ipad.jpg)
Σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια Britannica, η άλως είναι «οποιοδήποτε από ένα ευρύ φάσμα ατμοσφαιρικών οπτικών φαινομένων που προκύπτουν όταν ο Ήλιος ή η Σελήνη λάμπει μέσα από λεπτά σύννεφα που αποτελούνται από κρυστάλλους πάγου». Τα φαινόμενα αυτά μπορεί να οφείλονται στη διάθλαση του φωτός καθώς περνά μέσα από τους κρυστάλλους, στην ανάκλαση του φωτός από τις επιφάνειες των κρυστάλλων ή σε συνδυασμό και των δύο φαινομένων.
«Η πιο κοινή άλως είναι η άλως 22°, μια σειρά από χρωματιστά τόξα, ή σε ορισμένες περιπτώσεις πλήρεις κύκλους, γωνιακής ακτίνας 22° με τον Ήλιο ή τη Σελήνη στο κέντρο του. Η σειρά χρωματισμού είναι κόκκινο στο εσωτερικό και μπλε στο το εξωτερικό, αντίθετο από αυτό της ατμοσφαιρικής κορώνας».
Δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να υποστηρίζουν την ύπαρξη των «chemtrails»
Η θεωρία συνωμοσίας ότι τα «chemtrails» –αυτά που βασικά είναι ίχνη συμπύκνωσης ή ουρές συμπύκνωσης (τα ορατά ίχνη πίσω από τα φτερά ενός αεροσκάφους)– είναι στην πραγματικότητα χημικές ουσίες που ψεκάζονται σκόπιμα και χρησιμοποιούνται για μυστικούς, κακόβουλους σκοπούς (αρχειοθετημένο εδώ), είναι ευρέως διαδεδομένη, ακόμα και στην Ελλάδα. Οι οπαδοί αυτής της θεωρίας ισχυρίζονται ότι τα ίχνη συμπύκνωσης χρησιμοποιούνται για σκοπούς όπως η μείωση του πληθυσμού, ο έλεγχος του μυαλού, η εξάπλωση ασθενειών ή η προώθηση αυτού που αποκαλούν «νέα παγκόσμια τάξη».
Οι υποστηρικτές των θεωριών συνωμοσίας συχνά κοινοποιούν ψεύτικες φωτογραφίες, σατιρικά βίντεο ή εικόνες σύννεφων ή άλλων φαινομένων, ισχυριζόμενοι ψευδώς ότι αποτελούν «αποδείξεις» ψεκασμών με χημικές ουσίες.
Αυτά τα «ίχνη συμπύκνωσης» είναι στην πραγματικότητα σύννεφα από σωματίδια πάγου σε σχήμα γραμμής που σχηματίζονται πίσω από τα αεροσκάφη (αρχειοθετημένο εδώ).
Επιστήμονες και ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ εδώ και της Βασιλικής Αεροναυτικής Εταιρείας της Μεγάλης Βρετανίας εδώ, έχουν εξηγήσει ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις για την ύπαρξη αυτών των «chemtrails» ή χημικών ιχνών.
Στο παρελθόν το AFP έχει επαληθεύσει παραπλανητικούς ισχυρισμούς σχετικά με τα «chemtrails» εδώ και εδώ.