Απόσπασμα από πάνελ συζήτησης για τις ηλεκτρονικές ταυτότητες, με φόντο το λογότυπο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κυκλοφορεί σε social media και πλαισιώνεται δήθεν ως να απεικονίζει την εκπρόσωπο της Ευρωβουλής να παραδέχεται ότι η ψηφιακή ταυτότητα είναι παράνομη. Είδαμε το ίδιο βίντεο να συνοδεύεται από τον ισχυρισμό ότι «η Ευρώπη αδειάζει την ελληνική Κυβέρνηση» σχετικά με την υποτιθέμενη υποχρεωτικότητα των «νεών ψηφιακών ταυτοτήτων». Μάλιστα, κάποιοι χρήστες στα σχόλια των αναρτήσεων συγχέουν την προτροπή της ομιλήτριας να ξεφορτωθούν την ψηφιακή τους ταυτότητα με τα δελτία ταυτότητας νέου τύπου. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, η εικονιζόμενη ομιλήτρια δεν εκπροσωπεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενώ η χρήση των ευρωπαϊκών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας, τα οποία δεν πρέπει να συγχέονται με τα ελληνικά δελτία ταυτότητας νέου τύπου, δεν είναι υποχρεωτική στα κράτη μέλη της ΕΕ. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
Πλαίσιο
Το εξεταζόμενο απόσπασμα προέρχεται από εκδήλωση της ακροδεξιάς πολιτικής ομάδας «Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών» (Europe of Sovereign Nations Group – ESN) με θέμα την ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα. Η συζήτηση διοργανώθηκε από την ευρωβουλεύτρια του γερμανικού ακροδεξιού κόμματος AfD και μέλος της πολιτικής ομάδας ESN, Christine Anderson, και έλαβε χώρα στις 4 Μαρτίου του 2026. Είναι σημαντικό να τονιστεί πως κάθε ευρωβουλευτής έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί ή να κάνει κράτηση αιθουσών των κτιρίων του Ευρωκοινοβουλίου για τη διεξαγωγή συνεντεύξεων Τύπου, ημερίδων ή πάνελ, προσκαλώντας όποιους εξωτερικούς ομιλητές επιθυμεί.
Στο σύντομο βίντεο που κυκλοφορεί τον λόγο έχει η, προσκεκλημένη ως εξωτερική ομιλήτρια στην παραπάνω εκδήλωση, Ολλανδή δικηγόρος Meike Terhorst, η οποία συνιστά σε πολίτες που έχουν εκδώσει την ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα να την ξεφορτωθούν. Η Terhorst δεν είναι ευρωβουλεύτρια, αντίθετα ήταν υποψήφια με το ολλανδικό Belang van Nederland, το οποίο έμεινε εκτός της Βουλής των Αντιπροσώπων της Ολλανδίας στις εκλογές του 2025. Δεν έχει απολύτως καμία θεσμική σχέση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και δεν το εκπροσωπεί σε κανένα επίπεδο. Στο παρελθόν η δικηγόρος έχει εκφράσει την κριτική της απέναντι στα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19, που υιοθέτησε η Ολλανδική κυβέρνηση, και στις πολιτικές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Η παρουσία κάποιου εξωτερικού προσκεκλημένου ομιλητή σε αίθουσα της Ευρωβουλής δεν υποδηλώνει υιοθέτηση των απόψεών του από το όργανο, ούτε του προσδίδει την ιδιότητα του Ευρωβουλευτή ή του εκπροσώπου του θεσμού. Κατά συνέπεια, είναι ψευδής η πλαισίωση του διακινούμενου αποσπάσματος ως θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή κάποιας εκπροσώπου του.
Terhorst: «Ξεφορτωθείτε την ψηφιακή ταυτότητα»
Η τοποθέτηση της Terhorst διήρκησε συνολικά 13 λεπτά. Στο επίμαχο απόσπασμα που κυκλοφορεί, και διαρκεί μερικά δευτερόλεπτα, η ίδια αναφέρει:
«Η ψηφιακή ταυτότητα θα γίνει έναν ψηφιακό δίδυμό σας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαθέτει τη νομική εξουσία να επιβάλει αυτό το σύστημα ψηφιακής ταυτότητας, καθώς η ΕΕ δεν είναι κράτος ούτε χώρα. Η ΕΕ δεν μπορεί να αναλάβει τον ρόλο των κρατών-μελών. Ως εκ τούτου, τα κράτη-μέλη μπορούν να αρνηθούν να εφαρμόσουν την ψηφιακή ταυτότητα, και ελπίζω πραγματικά ότι αυτό θα συμβεί. Όσο για τους πολίτες της ΕΕ, η συμβουλή μου είναι να μην διατηρήσετε την ψηφιακή ταυτότητα αν την έχετε· απλώς ξεφορτωθείτε την.»
Χρησιμοποιώντας το εξεταζόμενο απόσπασμα, χρήστες ισχυρίστηκαν πως στην Ευρωβουλή ειπώθηκε ότι οι ψηφιακές ταυτότητες δεν είναι υποχρεωτικές και σε αυτή τη βάση άσκησαν κριτική στην κυβέρνηση για «εμπαιγμό» τον πολιτών με σχόλια όπως «Νέο άδειασμα για την κυβέρνηση για της ηλεκτρονικές ταυτότητες» ή «Στην Ευρωβουλή ειπώθηκε ότι οι ψηφιακές ταυτότητες δεν είναι υποχρεωτικές. Εδώ στην Ελλάδα η κυβέρνηση κοροϊδεύει 10 εκατομμύρια Έλληνες»
Σύγχυση ανάμεσα στα ελληνικά δελτία ταυτότητας νέου τύπου και την ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα
Διαβάζοντας τα σχόλια κάτω από τις υπό εξέταση αναρτήσεις, διαπιστώσαμε πως κάποιοι χρήστες, έχοντας παρακολουθήσει ένα βίντεο που παραπλανητικά πλαισιώθηκε δήθεν ως επίσημη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που τους ζητούσε να ξεφορτωθούν την ταυτότητά τους, φαίνεται πως συγχέουν την ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα με το ελληνικό δελτίο ταυτότητας νέου τύπου. Σημειώνεται πως τα νέα δελτία ταυτοτήτων της χώρας μας επανήλθαν στην επικαιρότητα στις αρχές Αυγούστου, εξαιτίας της λήξης ισχύος των παλαιών χάρτινων μπλε ταυτοτήτων ως ταξιδιωτικών εγγράφων για το εξωτερικό στις 3 Αυγούστου του 2026.
Ενδεικτικά είδαμε σχόλια όπως:
1. «Εδώ την επιβάλουν η ελλ κυβέρνηση. Παρανομα γιατί γενικά αυτό το είδος δηλ η κάρτα Πολίτη λόγω διάχυτων πρ δεδομένων σε τρίτους με φάκελο είναι μόνο προσωπική επιλογή.»
2. «Αν αυτοί που πήραν ήδη τη νέα ταυτότητα, την πετάξουν όπως λέει, μετά τι ταυτότητα θα έχουν; Ή μπλε δεν ξαναβγαίνει»
3. «Ο κούλης με την παρέα του επιβάλλει την ψηφιακή ταυτότητα και τον ΠΑ. ΔΕΝ την επιβάλλει η ΕΕ»
4. «Μα αφού μας πήραν τις παλιάς.»
Αληθεύει;
Αρχικά, πρέπει να αναφερθεί πως, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1183 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η χρήση του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας (EU Digital Identity Wallet) είναι εθελοντική στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπενθυμίζουμε πως η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Φεβρουάριος 2024), και αργότερα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (Μάρτιος 2024), είχαν εγκρίνει το κείμενο για τη θέσπιση του ενιαίου πλαισίου ευρωπαϊκής ψηφιακής ταυτότητας. Ο Κανονισμός δημοσιεύθηκε ακολούθως στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Απρίλιος 2024) και 20 μέρες αργότερα, στις 20 Μαΐου του 2024, τέθηκε σε εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη.
Τι προβλέπει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1183; Τι είναι το ευρωπαϊκό πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας;
Ο Κανονισμός πρακτικά θεσπίζει το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την υποχρέωση των κρατών μελών της ΕΕ να δημιουργήσουν, μέχρι τα τέλη του 2026, μια εφαρμογή (app) με κοινή αρχιτεκτονική και open-source πηγαίο κώδικα του λογισμικού της. Η εφαρμογή αυτή θα δίνει τη δυνατότητα σε πολίτες και επιχειρήσεις να αποθηκεύουν σε αυτήν στοιχεία τους ώστε να τα χρησιμοποιούν για την ταυτοποίησή τους ή για τις συναλλαγές τους με δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, χρησιμοποιώντας έτσι ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον, δηλαδή ένα ευρωπαϊκό πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας.
Η εθελοντική χρήση των ευρωπαϊκών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας προβλέπεται στην παράγραφο 15 του Άρθρου 5α του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1183. Αναλυτικά:
Η χρήση των ευρωπαϊκών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας είναι εθελοντική. Με κανέναν τρόπο δεν περιορίζεται ούτε αποθαρρύνεται η πρόσβαση σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες, η πρόσβαση στην αγορά εργασίας και η επιχειρηματική ελευθερία για τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δεν χρησιμοποιούν ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας. Παραμένει δυνατή η πρόσβαση σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες με άλλα υφιστάμενα μέσα ταυτοποίησης και επαλήθευσης ταυτότητας.
Μάλιστα τα κράτη μέλη υποχρεούνται ρητά να παρέχουν εναλλακτικές σε πολίτες που δεν επιλέγουν το ευρωπαϊκό πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας:
Τα Κράτη Μέλη δεν πρέπει, άμεσα ή έμμεσα, να περιορίζουν την πρόσβαση σε δημόσιες ή ιδιωτικές υπηρεσίες σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δεν επιλέγουν να χρησιμοποιούν τα ευρωπαϊκά ψηφιακά πορτοφόλια ταυτότητας και πρέπει να παρέχουν κατάλληλες εναλλακτικές λύσεις.
Τα ανωτέρω είχε επιβεβαιώσει στα EH ο Εκπρόσωπος Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε προηγούμενη επικοινωνία μας.
Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερες αναλύσεις των Ellinika Hoaxes για το θέμα του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας στα άρθρα μας:
– Υποχρεούνται οι πολίτες της ΕΕ να διαθέτουν πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας;
– Συνωμοσιολογικοί ισχυρισμοί γύρω από την ψηφιακή κάρτα του πολίτη και την Ε.Ε.
Πριν την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1183 η Ελλάδα είχε αναπτύξει το ψηφιακό πορτοφόλι Gov.gr Wallet, το οποίο επιτρέπει σε πολίτες να αποθηκεύσουν στο smart phone τους ψηφιακά έγγραφα, όπως το δελτίο αστυνομικής ταυτότητας, την άδεια οδήγησης καθώς και άλλα, όπως η άδεια κυκλοφορία του οχήματος και το ΚΤΕΟ (βλ. MyAuto). Τα ψηφιακά έγγραφα της εφαρμογής Gov.gr Wallet έχουν την ίδια νομική ισχύ με τα έγχαρτα έγγραφα εντός της ελληνικής επικράτειας αλλά δεν αντικαθιστούν τα ταξιδιωτικά έγγραφα για χρήση στο εξωτερικό. Το Gov.gr Wallet είναι μια δωρεάν ηλεκτρονική εφαρμογή για κινητές συσκευές που υπάρχει διαθέσιμη για τους ενδιαφερόμενους σε Play Stores της Apple και της Google. Η χρήση του και η διατήρηση του δελτίου ταυτότητας σε ψηφιακή μορφή δεν είναι υποχρεωτική και δεν αναμένεται να γίνει, όπως προκύπτει από τον ισχύοντα κανονισμό της ΕΕ.
Συμπέρασμα
Απόσπασμα από εκδήλωση που διοργάνωσε τον Μάρτιο του 2026, σε αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μια ευρωβουλεύτρια του γερμανικού ακροδεξιού κόμματος AfD, σχετικά με τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας, κυκλοφόρησε στην Ελλάδα τον Αύγουστο του 2026 με υπότιτλους, συνοδεία του ισχυρισμού ότι δήθεν απεικονίζει εκπρόσωπο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να λέει ότι «οι ψηφιακές ταυτότητες είναι παράνομες». Στην πραγματικότητα, στο εν λόγω βίντεο απεικονίζεται η Ολλανδή δικηγόρος Meike Terhorst, που είχε προσκληθεί ως εξωτερική ομιλήτρια στην εκδήλωση και η οποία δεν έχει απολύτως καμία θεσμική σχέση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και δεν το εκπροσωπεί, να καλεί τους ευρωπαίους πολίτες να ξεφορτωθούν τις ψηφιακές τους ταυτότητες. Χρήστες κοινοποίησαν το σύντομο απόσπασμα, ασκώντας κριτική στην ελληνική κυβέρνηση σχετικά με την υποτιθέμενη «υποχρεωτικότητα» στις ψηφιακές ταυτότητες. Αυτή η πλαισίωση φαίνεται πως προκάλεσε σύγχυση σε κάποιους χρήστες, οι οποίοι μπέρδεψαν τις προτροπές της Terhorst για απόρριψη της ψηφιακής ταυτότητας με απόρριψη των ελληνικών δελτίων ταυτότητας νέου τύπου. Στην πραγματικότητα, η χρήση των ευρωπαϊκών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας, τα οποία αποτελούν ψηφιακές εφαρμογές (app) αποθήκευσης εγγράφων και δεν πρέπει να συγχέονται με τα εθνικά δελτία ταυτότητας, είναι όλως εθελοντική σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ ενώ, ειδικά στην Ελλάδα, στους ενδιαφερόμενους προσφέρεται η δωρεάν ηλεκτρονική εφαρμογή για κινητά, Gov.gr Wallet, με δυνατότητες αποθήκευσης εγγράφων σε ψηφιακή μορφή για πρακτικούς λόγους, όπως η ταυτότητα και το δίπλωμα οδήγησης.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
1. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:32024R1183
2. https://www.gov.gr/el/services/1001588/epharmoge-gia-kinetes-suskeues-gov-gr-wallet
3. https://www.noordhollandsdagblad.nl/regio/alkmaar/met-de-spuit-is-op-mensen-gejaagd-.-advocaat-meike-terhorst-blijft-hoewel-corona-voorbij-is-vechten-tegen-pandemiewetgeving/11552916.html
4. https://nl.wikipedia.org/wiki/Tweede_Kamerverkiezingen_2025/Kandidatenlijst/BVNL
5. https://rumble.com/v76tquo-europe-of-sovereign-nations-group-4-march-2026-european-parliament.html?e9s=src_v1_s%2Csrc_v1_s_o&sci=8438b909-a16e-4e6a-bce1-3d6d413632e7#
6. https://www.europarl.europa.eu/streaming/?event=20260304-1630-SPECIAL-OTHER
7. https://www.facebook.com/EuropeOfSovereignNations/posts/pfbid0gHqAH2MjDQBcotMLPEjCdsPkZALsU72TAGHRhMuyVGTL9skNgUeoLoTHURaVJoYsl
8. https://digital-strategy.ec.europa.eu/el/policies/eudi-regulation
