Ισχύει ότι η Ε.Ε. θα κλείσει τα σύνορα και θα στείλει τους παράνομους μετανάστες στις χώρες τους;

Τον Σεπτέμβριο του 2026 ένα βίντεο κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνοδευόμενο από τον ισχυρισμό ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα κλείσει τα σύνορα και θα στείλει τους παράνομους μετανάστες στις χώρες τους με απελάσεις. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν στοιχειοθετείται και αποτελεί διαστρέβλωση του Συμφώνου μετανάστευσης και ασύλου της Ε.Ε.

Το βίντεο:

Παραδείγματα αναπαραγωγών:

Τι ισχύει

Αρχικά στο βίντεο βλέπουμε πλάνα από το Ευρωκοινοβούλιο στο Στρασβούργο και πλήθος Ευρωπαίων αξιωματούχων να χειροκροτούν όρθιοι. Μετά από μερικά δευτερόλεπτα ακούγεται το σύνθημα “Send them back” (μτφ. “Στείλτε τους πίσω”) αναφορικά με τους μετανάστες. Έπειτα, μερίδα του Κοινοβουλίου αντιδράει με το σύνθημα “Shame on you” (μτφ. “Ντροπή σας”). Από αντίστροφη αναζήτηση εικόνας, διαπιστώνουμε πως τα πλάνα δείχνουν την ψήφιση του Συμφώνου για την επιτάχυνση επιστροφών μεταναστών που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ε.Ε. Το ψήφισμα έλαβε χώρα στις 17 Ιουνίου 2026, με πολιτικές ομάδες του κεντροδεξιού και ακροδεξιού χώρου να στηρίζουν το νέο Σύμφωνο που υπερψηφίστηκε τελικά με 418 ψήφους υπέρ, 218 κατά και 30 αποχές.

Η ρύθμιση αυτή ήρθε να συμπληρώσει το Σύμφωνο, εστιάζοντας εξειδικευμένα στην επιτάχυνση των διαδικασιών απέλασης / επιστροφής όσων ατόμων η αίτηση ασύλου απορρίπτεται τελεσίδικα, εισάγοντας μέτρα όπως τη δυνατότητα δημιουργίας «κέντρων επιστροφής» (return hubs) σε τρίτες χώρες, την αύξηση των ορίων κράτησης και την κατάργηση της αυτόματης αναστολής απελάσεων μετά από προσφυγές.

Τι απαντά η Ε.Ε.;

Σε επικοινωνία μας με το Ευρωκοινοβούλιο, αρχικά μας επιβεβαίωσαν ότι το βίντεο προέρχεται από τη ψηφοφορία σχετικά με τον κανονισμό για τις επιστροφές στις 17 Ιουνίου 2026. Όπως σημείωσαν, το κείμενο του κανονισμού για τις επιστροφές που εγκρίθηκε είναι το κάτωθι, προσθέτοντας ότι «το κείμενο του κανονισμού πρέπει ακόμη να εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο και να δημοσιευτεί στην επίσημη εφημερίδα της ΕΕ προτού τεθεί σε ισχύ».

Από εξέταση του εγγράφου προκύπτει ότι αποτελεί πρόθεση η επιτάχυνση των επιστροφών παράτυπων μεταναστών, αλλά δεν γίνεται λόγος για κλείσιμο συνόρων πουθενά εντός του εγγράφου, ούτε σε κάποιο σημείο της πρόσφατης ομιλίας της Προέδρου της Ε.Ε., Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η ίδια σημείωσε ότι η ενίσχυση της Frontex και η βελτίωση των συστημάτων προειδοποίησης αποσκοπούν σε αμεσότερες επιστροφές, με σκοπό τον περιορισμό της παράνομης μετανάστευσης.

Τι προβλέπει το Σύμφωνο;

Τα κυριότερα σημεία και προβλέψεις του Συμφώνου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο είναι τα ακόλουθα:

Ισχυρότερα εξωτερικά σύνορα και υποχρεωτική διαδικασία υποδοχής

Έλεγχος (Screening): Υποχρεωτική εξακρίβωση ταυτότητας, υγειονομικοί έλεγχοι, έλεγχοι ασφαλείας, λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και εγγραφή στη βάση Eurodac για όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών που εισέρχονται παράτυπα στην επικράτεια των χωρών της ΕΕ. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου και των συνοριακών διαδικασιών, τα άτομα δεν θεωρείται ότι έχουν εισέλθει στο έδαφος της ΕΕ.

Ταχύτερες διαδικασίες ασύλου και επιστροφών

Υποχρεωτική διαδικασία ελέγχου στα σύνορα: Ταχεία εξέταση αιτήσεων ασύλου απευθείας στα σύνορα (εντός 12 εβδομάδων) για όσους προέρχονται από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης (κάτω του 20%), συνιστούν απειλή ασφαλείας ή παραπλάνησαν τις Αρχές.

Σύνδεση ασύλου και επιστροφής: Η απορριπτική απόφαση ασύλου εκδίδεται ταυτόχρονα με την απόφαση επιστροφής, αποφεύγοντας διπλές διοικητικές καθυστερήσεις. Διαδικασία επιστροφής στα σύνορα: Όσοι απορρίπτονται στη διαδικασία συνόρων μεταφέρονται άμεσα σε ταχεία διαδικασία επιστροφής (έως 12 επιπλέον εβδομάδες).

Εκσυγχρονισμός συστημάτων & Eurodac

Αναβαθμισμένο Eurodac (η βάση δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το άσυλο και τη μετανάστευση): Καταγραφή βιομετρικών δεδομένων (και φωτογραφίας προσώπου) από την ηλικία των 6 ετών, καθώς και καταγραφή των αποφάσεων επιστροφής για την αποτροπή δευτερογενών μετακινήσεων.

Μηχανισμός αλληλεγγύης και προστασία δικαιωμάτων

Υποχρεωτική αλληλεγγύη: Συνδυασμός μετεγκαταστάσεων, χρηματικών συνεισφορών ή επιχειρησιακής υποστήριξης (συμπεριλαμβανομένης της στήριξης για επιστροφές) προς τα κράτη-μέλη που δέχονται πιέσεις.

Διασφάλιση θεμελιωδών δικαιωμάτων: Διατήρηση της ατομικής εξέτασης κάθε αίτησης ασύλου, παροχή δωρεάν συμβουλευτικής, ανεξάρτητος μηχανισμός παρακολούθησης των δικαιωμάτων και πλήρης σεβασμός της αρχής της μη επαναπροώθησης (σημ.: δηλαδή της άμεσης επιστροφής του υπηκόου τρίτης χώρας χωρίς να του δοθεί η δυνατότητα υποβολής αίτησης ασύλου).

Πηγή

Βάσει των ανωτέρω, το νέο Σύμφωνο λαμβάνει μεν μέτρα σχετικά με την καταγραφή των εισερχόμενων αλλοδαπών και την επιτάχυνση των διαδικασιών εξέτασης των αιτήσεων ασύλου, καθώς και των επιστροφών των ατόμων των οποίων τα αιτήματα απορρίπτονται, αλλά δεν αναφέρεται σε κλείσιμο συνόρων, ούτε εμποδίζει την είσοδο αιτούντων άσυλο. Τα νέα μέτρα θεσπίζουν μια υποχρεωτική διαδικασία υποδοχής, ταυτοποίησης και υγειονομικού ελέγχου (Screening) στα εξωτερικά σύνορα, αντί για ολική παύση εισόδου ή «σφράγισμα» των συνόρων.

Όσον αφορά τις επιστροφές (απελάσεις) στη χώρα καταγωγής, αυτές δεν εφαρμόζονται οριζόντια σε όλους τους μετανάστες. Κάθε φάκελος εξετάζεται ατομικά μέσω των διοικητικών διαδικασιών ασύλου, όπως και προηγουμένως. Οι αλλαγές αφορούν τη σύμπτυξη των προθεσμιών (ταυτόχρονη έκδοση απόφασης ασύλου και επιστροφής) και την τεχνική αναβάθμιση των βάσεων δεδομένων (Eurodac), χωρίς να καταργείται το δικαίωμα υποβολής αιτήματος διεθνούς προστασίας.

Επιπροσθέτως, με το νέο Σύμφωνο αυξάνεται η μέγιστη νόμιμη διάρκεια κράτησης, για όσους τελούν υπό διαδικασία επιστροφής, από 6 μήνες σε 2 χρόνια (με δυνατότητα παράτασης για ακόμη 6 μήνες), ενώ δεν τίθεται χρονικό όριο για άτομα που κρίνονται επικίνδυνα για την ασφάλεια. Η διάρκεια των απαγορεύσεων εισόδου στην ΕΕ αυξάνεται από 5 σε 10 έτη στις περισσότερες περιπτώσεις, με πρόβλεψη για ισόβια απαγόρευση σε περιπτώσεις απειλής ασφαλείας. Τέλος, η υποβολή ένδικων μέσων (προσφυγή) κατά της απόφασης επιστροφής δεν αναστέλλει πλέον αυτόματα την εκτέλεση της απέλασης, αλλά η αναστολή αποφασίζεται κατά περίπτωση από το αρμόδιο δικαστήριο.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε το καθολικό «κλείσιμο» των συνόρων και τις οριζόντιες απελάσεις όλων των παράτυπων μεταναστών είναι αναληθής. Το βίντεο που διακινήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καταγράφει τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη υπερψήφιση του νέου θεσμικού πλαισίου για τη μετανάστευση και το άσυλο, το οποίο δεν καταργεί το δικαίωμα διεθνούς προστασίας ούτε σφραγίζει τα σύνορα. Η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία εισάγει μια σημαντική αυστηροποίηση των διαδικασιών, καθιστώντας υποχρεωτική τη διαλογή, την ταυτοποίηση και τους ελέγχους ασφαλείας (Screening) στα εξωτερικά σύνορα, αυξάνοντας τα όρια κράτησης έως και τα 2,5 έτη. Τα νέα μέτρα επιβάλλουν αυστηρότερες απαγορεύσεις επανεισόδου και καταργούν την αυτόματη αναστολή των απελάσεων κατά τις δικαστικές προσφυγές. Παρά την επιτάχυνση των διαδικασιών και την ταυτόχρονη έκδοση αποφάσεων ασύλου και επιστροφής, η επιστροφή στη χώρα καταγωγής εξακολουθεί να μην εφαρμόζεται αδιακρίτως, καθώς παραμένει υποχρεωτική η ατομική εξέταση κάθε αίτησης και ο σεβασμός της αρχής της μη επαναπροώθησης. Τέλος, όπως μας ανέφερε εκπρόσωπος του Ε.Κ., το κείμενο του κανονισμού πρέπει ακόμη να εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο και να δημοσιευτεί στην επίσημη εφημερίδα της ΕΕ προτού τεθεί σε ισχύ.


Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20260611IPR45214/new-eu-system-for-return-of-illegally-staying-third-country-nationals
2.https://www.politico.eu/article/eu-new-migration-rules-what-does-that-mean/
3.https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/el/qanda_26_1286#robust-screening
4.https://home-affairs.ec.europa.eu/news/new-migration-and-asylum-rules-enter-application-what-changing-2026-06-12_en
5.https://www.facebook.com/reel/1314242317547859
6.https://www.euronews.com/my-europe/2026/06/09/can-the-new-pact-meet-the-eus-ambition-to-reduce-illegal-migration
7.https://gr.euronews.com/my-europe/2026/06/17/eu-parliament-approves-strictest-ever-migration-law
8.https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2026-0207_EN.pdf
9.https://home-affairs.ec.europa.eu/document/download/57502949-54c2-4ae7-9b6f-b17dd2ee183a_en?filename=Pact_Implementation_2026%20-%20FINAL.pdf
10.https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_26_1868

Fact Checker Logo

ΕΕ, Έλεγχος γεγονότων, Μετανάστευση, Πολιτική

Συγγραφέας: Ορφέας Τσαυταρίδης

Αρχικά δημοσιεύτηκε εδώ.

Πάρε μέρος στην έρευνά μας.

Βοήθησέ μας να κατανοήσουμε πώς εξαπλώνεται η παραπληροφόρηση.