Έλεγχος γεγονότων

ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Το σύμβολο στο πάνω μέρος της ταυτότητας είναι το «τσιπάκι» που παρακολουθεί τις κινήσεις μας. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Το συγκεκριμένο σύμβολο είναι το παγκόσμιο λογότυπο του ICAO για τα ηλεκτρονικά έγγραφα (e-documents). Δεν είναι το ίδιο το κύκλωμα, αλλά μια τυπωμένη ένδειξη ότι η ταυτότητα πληροί τις διεθνείς προδιαγραφές ασφαλείας. Μια πρόσφατη ανάρτηση στο Facebook παρουσιάζει […]
Το άρθρο Το σύμβολο στην κυπριακή ταυτότητα δεν είναι τσιπ παρακολούθησης εμφανίστηκε πρώτα στο Fact Check Cyprus.

Τα ξημερώματα της Δευτέρας 26 Ιανουαρίου του 2026 σημειώθηκε ισχυρή έκρηξη και πυρκαγιά στο κεντρικό εργοστάσιο της μπισκοτοβιομηχανίας «Βιολάντα Α.Ε.», το οποίο βρίσκεται στο 6ο χλμ. της εθνικής οδού Τρικάλων – Καρδίτσας, στα Τρίκαλα. Την ώρα της έκρηξης το εργοστάσιο βρισκόταν σε λειτουργία και στις εγκαταστάσεις του βρίσκονταν 13 εργαζόμενοι. Οχτώ από αυτούς κατάφεραν να εξέλθουν από το εργοστάσιο, όμως πέντε εργάτριες έχασαν τη ζωή τους. Μια μέρα αργότερα, ενώ ειδικά κλιμάκια ειδικών ερευνούσαν τα αίτια του δυστυχήματος, στο Facebook γνώρισε μεγάλη διάδοση μια ανάρτηση που απέδιδε αιτιώδη σχέση ανάμεσα στην έκρηξη και στην υποτιθέμενη «προ τεσσάρων μηνών άρνηση της εταιρείας να χρησιμοποιήσει άλευρα εντόμων και σκουληκιών ως πρώτη ύλη». Ωστόσο, η ενημέρωση των αρμόδιων αρχών διαψεύδει αυτό το αφήγημα.
]]>

Στις 18 Ιανουαρίου 2026, ένα τρένο υψηλής ταχύτητας που ανήκει στην ιδιωτική εταιρεία Iryo εκτροχιάστηκε κοντά στην πόλη Adamuz στην επαρχία Córdoba, στη νότια Ισπανία. Ένα δεύτερο τρένο υψηλής ταχύτητας, που ανήκει στην κρατική Renfe, που ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση, έπεσε πάνω στα εκτροχιασμένα βαγόνια, με αποτέλεσμα να εκτροχιαστεί και αυτό με τη σειρά του αρκετά μετρά πιο μακριά. Από τη σύγκρουση έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 40 άνθρωποι ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν.
]]>

Ισχυρισμός: Εικόνα του Γιώργου Γαβριήλ συνοδεύεται από την παρατήρηση: “ΝΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΗ. Στην Blu Iris Gallery στην Πάφο εκτίθενται αυτή την ώρα, έργα που βεβηλώνουν συνειδητά τον Χριστό, την Παναγία και τα ιερότερα σύμβολα της Ορθόδοξης Πίστης. Πρόκειται για ωμή βλασφημία, όχι για τέχνη. Όποιος την παρουσιάζει και όποιος τη στηρίζει, φέρει ακέραιη ευθύνη.” Συμπέρασμα: […]
Το άρθρο Παραπλανητική παρουσίαση των έργων του ζωγράφου Γιώργου Γαβριήλ εμφανίστηκε πρώτα στο Fact Check Cyprus.

Ισχυρισμός: Πως πέθανε ο ήρωας πυροσβέστης, Yang Kezhang, στο Hong Kong. Συμπέρασμα: Η εικόνα που συνοδεύει το κείμενο δεν δείχνει τον πυροσβέστη Yang Kezhang, αλλά είναι στιγμιότυπο από σκηνοθετημένο βίντεο σχετικά με τον θάνατό του. Επιπλέον, δεν πέθανε πρόσφατα στο Χονγκ Κονγκ, αλλά τον Μάιο του 2015, στην Αυτόνομη Περιφέρεια Γκουανγκσί, νοτιότερα του Χονγκ Κονγκ. […]
Το άρθρο Φωτογραφία πυροσβέστη που παρουσιάζεται ως νεκρός στο Χονγκ Κονγκ προέρχεται από σκηνοθετημένο βίντεο που αναπαριστά πραγματική διάσωση του 2015 στην Κίνα εμφανίστηκε πρώτα στο Fact Check Cyprus.

Στον απόηχο της ανακοίνωσης των βραβείων νόμπελ στις 7 Οκτωβρίου 2025, σε τίτλους δημοσιευμάτων του ελληνικού Τύπου κυκλοφόρησε ο ισχυρισμός ότι ένας εκ των βραβευθέντων με νόμπελ φυσικής, ο John M. Martinis, κατάγεται από την Ελλάδα. Ωστόσο, όπως θα αναλύσουμε παρακάτω, κάτι τέτοιο δεν ισχύει, καθώς, όπως έχει επανειλημμένα δηλώσει ο ίδιος, ο πατέρας του κατάγεται από την Κροατία, ενώ εκείνος μεγάλωσε στην Καλιφόρνια.
]]>

Μετά τον σεισμό που έπληξε την ανατολική Ρωσία στις 30 Ιουλίου 2025, ορισμένες χώρες όπως η Ρωσία, η Ιαπωνία και κράτη της Νότιας Αμερικής εξέδωσαν προειδοποιήσεις για τσουνάμι. Στο πλαίσιο αυτό, χρήστες μέσων κοινωνικής δικτύωσης κοινοποίησαν ένα βίντεο με τον ψευδή ισχυρισμό ότι έδειχνε πρόσφατους εκβρασμούς φαλαινών μπελούγκα στη Ρωσία. Ωστόσο, το βίντεο είναι παλαιότερο: είχε ήδη μεταδοθεί σε ειδησεογραφικά ρεπορτάζ τον Αύγουστο του 2023. Ερευνητές εξήγησαν επίσης ότι οι εκβρασμοί φαλαινών πριν ή μετά από ένα τσουνάμι είναι ασυνήθιστοι.

«Μια τεράστια αμμοθύελλα πλήτει το Ισραήλ, ένα εντυπωσιακό αλλά και σπάνιο φαινόμενο για την περιοχή», αναφέρει αυτή η ανάρτηση στα ελληνικά στο Facebook από την 1 Μαΐου 2025 η οποία περιλαμβάνει ένα βίντεο τραβηγμένο από το εσωτερικό ενός οχήματος, το οποίο δείχνει ένα γιγαντιαίο τείχος σκόνης.

Το Σάββατο 26 Απριλίου 2025 έλαβε χώρα στο Βατικανό η κηδεία του Ποντίφικα, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 21 του ίδιου μήνα, σε ηλικία 88 ετών. Στο πλαίσιο της κηδείας του, ακούστηκε το γνωστό πασχαλινό τροπάριο «Χριστός Ανέστη» που έψαλαν κληρικοί, με ορισμένα ελληνικά μέσα ενημέρωσης να παρεξηγούν αυτό το συμβάν, θεωρώντας και μεταδίδοντας πως επρόκειτο για ορθόδοξους ιερείς. Τι ισχύει, όμως, πραγματικά;
]]>

«Βαθιά μέσα στα ιστορικά ερείπια , μιας αρχαίας ελληνικής πόλης φωλιασμένη στην σημερινή Τουρκία, αρχαιολόγοι ξέθαψαν έναν αξιοσημείωτο θησαυρό με μαγευτικά ψηφιδωτά που είναι άνω των 2.200 ετών», γράφει αυτή η ανάρτηση στο Facebook από τις 22 Απριλίου 2025, η οποία έχει κοινοποιηθεί από τότε περισσότερες από 630 φορές. 

Ένα συγκινητικό κείμενο που κυκλοφορεί εδώ και χρόνια επανεμφανίστηκε στα κοινωνικά δίκτυα, με τον ισχυρισμό πως προέρχεται από τον Πάπα Φραγκίσκο και πως αυτός το έγραψε κατά τη διάρκεια της πρόσφατης νοσηλείας του. Θυμίζουμε πως, το τελευταίο διάστημα, ο Πάπας Φραγκίσκος νοσηλεύτηκε για 38 συνεχόμενες μέρες στη Ρώμη. Σημειώνεται μάλιστα ότι πρόσφατα εξετάσαμε ψευδή ισχυρισμό που υποστήριζε πως ο Πάπας απεβίωσε (εδώ). 
]]>

Ο Πάπας Φραγκίσκος πέθανε από εγκεφαλικό επεισόδιο στις 21 Απριλίου 2025, λιγότερο από έναν μήνα αφότου επέστρεψε στο σπίτι του, έπειτα από πέντε εβδομάδες νοσηλείας λόγω διπλής πνευμονίας (αρχειοθετημένο εδώ).  

Με αφορμή τη τηλεοπτική σειρά του Netflix, Adolescence, που παρουσιάστηκε στις 13 Μαρτίου 2025 και σύντομα σημείωσε υψηλή τηλεθέαση, ένας ισχυρισμός ξεκίνησε να διαμοιράζεται στο διαδίκτυο, συνοδεία μίας φωτογραφίας. Χρήστες των κοινωνικών δικτύων υποστηρίζουν ότι η βρετανική σειρά βασίστηκε σε αληθινό περιστατικό δολοφονίας μίας 15χρονης κοπέλας από μαύρο νεαρό δράστη και πως, παρ’ όλα αυτά, η εταιρία παραγωγής επέλεξε ένα λευκό αγόρι από τη Βρετανία για να τον υποδυθεί. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι χρήστες ενισχύουν ξενοφοβικά και ρατσιστικά αφηγήματα, κάνοντας λόγο για συγκάλυψη εγκλημάτων που γίνονται από αλλοδαπούς.
]]>

«Αυτό θα Αλλάξει την Ιστορία Για Πάντα! Μια Πρωτοποριακή Ανακάλυψη Προκαλεί όσα Γνωρίζαμε για τις Πυραμίδες», γράφει αυτή η ανάρτηση στα ελληνικά στο Facebook από τις 27 Μαρτίου 2025, η οποία έχει κοινοποιηθεί από τότε περισσότερες από 120 φορές. 

Ισχυρισμός: “Δεν υπάρχει ισχυρότερος προβλεπτικός παράγοντας ενός διαζυγίου ή διάλυσης μιας σχέσης από το εάν η γυναίκα είχε προηγούμενες ερωτικές εμπειρίες με άλλους άντρες” Συμπέρασμα: Έρευνες εντοπίζουν σταθερή συσχέτιση μεταξύ περισσότερων προγαμιαίων συντρόφων και υψηλότερης πιθανότητας διαζυγίου, με τα χαμηλότερα ποσοστά να εμφανίζονται σε όσους είχαν μόνο τον μελλοντικό σύζυγο ως σεξουαλικό σύντροφο πριν από […]
The post Όχι, οι προγαμιαίες σχέσεις μιας γυναίκας δεν είναι ο ισχυρότερος προβλεπτικός παράγοντας διαζυγίου. first appeared on Fact Check Cyprus.

Αυτόφωρο υποτίθεται πως εκτελείται έναντι του καλλιτέχνη Χριστόφορου Κατσαδιώτη, σύμφωνα με πληθώρα χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, όπως θα δούμε παρακάτω, το ανωτέρω αποτελεί προϊόν φαντασίας, καθώς η Ελληνική Αστυνομία διέψευσε το παραπλανητικό αφήγημα.
]]>

Από τις 7 Μαρτίου 2025 άρχισε να κυκλοφορεί ξανά ο μύθος ότι “στα Τέμπη οι νεκροί ήταν περισσότεροι από 57“, με βάση παλαιότερες δηλώσεις της Μαρίας Καρυστιανού, από τις 6 Ιουνίου του 2024, οι οποίες παρουσιάστηκαν ψευδώς ως δήθεν καινούριες και πρόσφατες. Ωστόσο, ο ακριβής αριθμός των νεκρών του σιδηροδρομικού δυστυχήματος είναι 57. Συγκεκριμένα, ταυτοποιήθηκαν 56 θύματα μέσα από τη συγκριτική ανάλυση και αντιστοίχιση των βιολογικών υλικών που ελήφθησαν από συγγενείς θυμάτων καθώς και των 109 δειγμάτων που ελήφθησαν από σορούς ή σωματικά μέλη από τον τόπο του δυστυχήματος. Στο παρόν άρθρο θα εξηγήσουμε τους τρόπους ταυτοποίησης και αντιστοίχισης των δειγμάτων, αλλά και το πώς ξεκίνησε η αρχική παρανόηση.
]]>

Τον γύρο του διαδικτύου έκανε η φωτογραφία μιας διαδηλώτριας στη συγκέντρωση για τα Τέμπη στο Σύνταγμα, η οποία στέκεται αμετακίνητη, χειρονομώντας εναντίον των δυνάμεων ασφαλείας, την ώρα που η “αύρα” της αστυνομίας πραγματοποιούσε ρίψεις νερού. Χρήστες στα social media, αντιδρώντας στη θετική προβολή που έλαβε η φωτογραφία, υποστήριξαν ότι δεν πρόκειται για νεαρή κοπέλα, αλλά για “σεσημασμένη 55χρονη Γερμανίδα αναρχική”, βασιζόμενοι σε μια δεύτερη φωτογραφία, στην οποία εικονίζεται η ίδια να κρατάει το χέρι του φωτορεπόρτερ του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Ορέστη Παναγιώτου, ο οποίος είχε μόλις δεχθεί χτύπημα στο κεφάλι.
]]>

Στις 28 Φεβρουαρίου 2025, μετά από επεισόδια που σημειώθηκαν μετά το μαζικό συλλαλητήριο για τη συμπλήρωση δύο ετών από την τραγωδία των Τεμπών, ξεκίνησε να διαδίδεται στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης φωτογραφία με στιγμιότυπο από σύλληψη διαδηλωτών.
]]>

Ισχυρισμός: Η λέξη Σκωτία έχει ελληνική προέλευση, όπως και το πρόθεμα «Mac» στα επώνυμα των Σκωτσέζων. Οι Έλληνες από το Αιγαίο και συγκεκριμένα οι Μινωίτες/Μυκηναίοι ήρθαν στην εξόρυξη κασσίτερου από περίπου το 2000π.Χ και μετά, κάτι που άφησε πίσω τους τεράστιο όγκο αρχαιολογικών στοιχείων. Συμπέρασμα: Η θεωρία περί ελληνικότητας της Σκωτίας δεν βασίζεται σε ιστορικά, […]
The post Η λέξη Σκωτία δεν έχει ελληνική προέλευση first appeared on Fact Check Cyprus.

Σημαντική διάδοση με δεκάδες χιλιάδες προβολές γνωρίζει, τις τελευταίες ώρες, εικόνα που διαδίδεται μέσω αναρτήσεων στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης σχετικά με την Πρόεδρο του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων Τεμπών «Τέμπη 28/2/2023», και μητέρα της 20χρονης Μάρθης που έχασε τη ζωή της στην τραγωδία των Τεμπών, Μαρία Καρυστιανού. Το κείμενο της εικόνας προβάλλει τον ισχυρισμό πως, σύμφωνα με δικαστική απόφαση, η κ. Καρυστιανού είχε χάσει την επιμέλεια των παιδιών της μετά από δικαστική διαμάχη με τον σύζυγό της, Αντώνη Ψαρόπουλο, λόγω ψυχολογικής κακοποίησής τους. Ωστόσο, όπως θα δούμε στο παρόν άρθρο, ο ισχυρισμός αυτός είναι ψευδής και η απόφαση που επικαλείται αφορά άσχετη δικαστική διαμάχη.
]]>

Πρόσφατα εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μία εικόνα που υποτίθεται ότι παρουσίαζε αποτελέσματα από πρόσφατη δημοσκόπηση της εταιρείας Real Polls, που έγινε για λογαριασμό της ιστοσελίδας Protagon. Tο πρόβλημα στην εικόνα αυτή, το οποίο σχολιάστηκε από μερίδα χρηστών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως χτυπητό λάθος της εταιρείας, που υποτίθεται πως προδίδει ότι τα αποτελέσματα είναι κατευθυνόμενα και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, είναι πως το άθροισμα όλων των παρουσιαζόμενων ποσοστών ήταν 101,3%.
]]>

Ένα βίντεο στο Facebook από τις 3 Φεβρουαρίου 2025, το οποίο έχει προβληθεί πάνω από 250.000 φορές από τότε, δείχνει μια θρησκευτική λιτανεία με συμμετέχοντες που φορούν μάσκες, μαύρα μυτερά καπέλα και τραγουδούν στα λατινικά.

Ιδιαίτερη διάδοση γνώρισε πρόσφατα ένας παραπλανητικός ισχυρισμός που εμπλέκει ένα βίντεο που αναδημοσίευσε η ΜΚΟ «Συμβούλιο Προσφύγων Ουαλίας», που απεικονίζει ανήλικα κορίτσια, και το οποίο υποτίθεται πως χρησιμοποιείται για να προσκαλέσει (να “δελεάσει”, όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν μερικές αναρτήσεις) πρόσφυγες στη χώρα. Ο υπό εξέταση ισχυρισμός χαίρει ιδιαίτερης εξάπλωσης στα κοινωνικά δίκτυα, καθώς κοινοποιήθηκε και από τον ιδιοκτήτη του X, Elon Musk. Ωστόσο, τόσο η ΜΚΟ όσο και η Ουαλική κυβέρνηση διαψεύδουν τον ισχυρισμό, αναφέροντας ότι το βίντεο διαδίδεται εκτός πραγματικού θεματικού πλαισίου.
]]>

Στις αρχές του 2025, κυκλοφόρησαν φήμες ότι η ελληνική κυβέρνηση θα επιβάλλει πρόστιμα έως και 5.000 ευρώ σε πολίτες που μεταφέρουν ελαιόλαδο σε τενεκέδες άνω των 5 λίτρων, ακόμα και αν το έχουν προμηθευτεί από μέλη του στενού οικογενειακού τους κύκλου. Ωστόσο, όπως θα εξηγήσουμε εκτενώς παρακάτω, κάτι τέτοιο δεν ισχύει.
]]>

«Καλιφόρνια μοιάζει με ταινία της αποκάλυψης», γράφει αυτή η ανάρτηση στο Facebook από τις 10 Ιανουαρίου 2025, μαζί με ένα βίντεο που δείχνει ένα βουνό να φλέγεται. 

«Λος Άντζελες: Οι φλόγες «εξαφάνισαν» το Χόλιγουντ – Καίγεται η διάσημη εμβληματική επιγραφή», είναι ο τίτλος αυτού του άρθρου από τις 9 Ιανουαρίου 2025. 

Στα τέλη Δεκεμβρίου 2024, μεγάλη διάδοση γνώρισε ένα κείμενο που παρουσιάστηκε ως το μανιφέστο του Λουίτζι Μαντζιόνε απέναντι στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης των ΗΠΑ, του 26χρονου κατηγορούμενου για τη δολοφονία του Μπράιαν Τόμπσον, διευθυντή της αμερικάνικης ασφαλιστικής UnitedHealthcare. Το κείμενο αυτό, ωστόσο, είναι πλαστό. Ας δούμε τι ισχύει.
]]>

Πρόσφατα, εντοπίσαμε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες αναφέρονται σε υποτιθέμενη απαγόρευση της χρήσης της λέξης «Χριστούγεννα» στην πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου. Το προβεβλημένο επιχείρημα που δημιούργησε πρόσφορο έδαφος για τις υπό εξέταση τοποθετήσεις, προέρχεται από ρεπορτάζ ενός μέσου με έδρα το Λονδίνο.
]]>

Στις 22 Δεκεμβρίου 2024, μια γυναίκα πέθανε στο μετρό της Νέας Υόρκης, όταν ένας άνδρας της έβαλε φωτιά. Οι αρχές κατηγόρησαν τον Σεμπαστιάν Ζαπέτα-Καλίλ, έναν 33χρονο πολίτη της Γουατεμάλας που εισήλθε παράνομα στις ΗΠΑ, για φόνο και εμπρησμό επειδή φέρεται να έβαλε φωτιά στα ρούχα της γυναίκας.

Ισχυρός σεισμός, μεγέθους 7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, σημειώθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2024 κοντά στην ακτή Cape Mendocino, περίπου 100 χλμ νοτιοδυτικά της πόλης Ferndale στη Βόρεια Καλιφόρνια, όπως ανακοίνωσε το Αμερικανικό Ινστιτούτο Γεωφυσικής (USGS). Ο σεισμός οδήγησε την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία να εκδώσει προειδοποίηση για τσουνάμι (εδώ και εδώ), η οποία αργότερα ήρθη. Στο πλαίσιο αυτό, εμφανίστηκαν στο διαδίκτυο κάποια βίντεο που συνοδεύονταν από ψευδείς ισχυρισμούς ότι καταγράφουν τον σεισμό στην Καλιφόρνια. Ωστόσο, μετά από έλεγχο, διαπιστώθηκε ότι τα πλάνα προέρχονται από παλαιότερους σεισμούς, σε άλλες περιοχές, και δεν σχετίζονται με το πρόσφατο γεγονός.
]]>

«Πρώτη μέρα λειτουργίας του μετρό Θεσσαλονίκης !! Τι πληρώσαμε πάλι!!», γράφει αυτή η ανάρτηση στο Facebook από τις 30 Νοεμβρίου 2024, η οποία έχει κοινοποιηθεί από τότε περισσότερες από 700 φορές. Η ανάρτηση περιλαμβάνει ένα βίντεο που δείχνει νερά να τρέχουν από την οροφή σε κάτι που φαίνεται να είναι ένα βαγόνι του μετρό. 

«Ο πύργος του Άιφελ στην Γαλλία, φωταγωγήθηκε στα χρώματα της Ελλάδος και με τον Τίμιο Σταυρό στην κορυφή του, τιμώντας την28ης Οκτωβρίου 1940», γράφει αυτή η ανάρτηση στο Facebook από τις 29 Οκτωβρίου 2024, η οποία συγκέντρωσε περισσότερες από 100 κοινοποιήσεις. Η ανάρτηση περιλαμβάνει μια φωτογραφία που δείχνει τον Πύργο του Άιφελ φωτισμένο με λευκά και μπλε χρώματα και έναν σταυρό στην κορυφή.

Στις 16 Οκτωβρίου 2024, ο δημοσιογράφος και παρουσιαστής του ραδιοφωνικού σταθμού FOCUS FM, κ. Στέφανος Δαμιανίδης, παρουσίασε στην εκπομπή του γραφήματα τα οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, δείχνουν την «αυξημένη θνησιμότητα» στη χώρα μας και σε άλλες χώρες. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής του ο κ. Δαμιανίδης αναφέρθηκε επανειλημμένα στην «καμπύλη της αυξανόμενης θνησιμότητας», λέγοντας πως αυτή από το 2020-2021 συνεχώς ανεβαίνει. Την ίδια ημέρα, ο Γρηγόρης Σερέτης του FOCUS FM παρουσίασε το γράφημα που αφορά τη χώρα μας στην προσωπική του σελίδα στο Facebook. Εκ πρώτης όψεως το υπό εξέταση γράφημα δείχνει πως η υπερβάλλουσα θνησιμότητα στη χώρα μας ξεκίνησε να αυξάνεται το 2021, σχεδόν χωρίς καμία αυξομείωση και πτώση, με την αύξηση να συνεχίζεται έως σήμερα. Ωστόσο, όπως θα εξετάσουμε στο παρόν άρθρο, ο τρόπος που το γράφημα προβάλλει τα δεδομένα υπερβάλλουσας θνησιμότητας δεν είναι ο κατάλληλος για να δείξει την πορεία και την αυξομείωσή της.
]]>

Τεράστια διάδοση έχει γνωρίσει στα κοινωνικά δίκτυα ο ισχυρισμός ότι το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης διοργανώνει, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, drag show για παιδιά στο πλαίσιο του 2ου Διαπολιτισμικού Φεστιβάλ «Συνύπαρξη».
]]>

«Η Ιρλανδία δείχνει τι έρχεται στα σχολεία: Χριστιανός δάσκαλος εκδιώχθηκε για τις πεποιθήσεις του για τα φύλα, και μπήκε 3 φορές φυλακή», γράφει αυτή η ανάρτηση στο Facebook από τις 5 Σεπτεμβρίου 2024, κοινοποιώντας μια φωτογραφία ενός ατόμου που απομακρύνεται από την Garda (ιρλανδική αστυνομία).

“Αποκλείστηκε για 5 μήνες ο πρωταθλητής Ευρώπης στο τζούντο Νεμάνια Μάιντοβ επειδή έκανε τον σταυρό του”, είναι ο εντυπωσιακός τίλος δεκάδων δημοσιευμάτων τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, για την απόφαση αποκλεισμού του Σέρβου αθλητή από τη Διεθνή Ομοσπονδία Τζούντο. Τα δημοσιεύματα είναι παραπλανητικά. Τόσο με βάση το επίσημο έγγραφο της απόφασης του Πειθαρχικού Συμβουλίου, όσο και με αποκλειστική δήλωση του Προέδρου του Πειθαρχικού στα Ellinika Hoaxes, γίνεται ξεκάθαρο ότι ο αθλητής δεν τιμωρήθηκε για το σημείο του σταυρού, αλλά για μια σειρά αντιαθλητικών παραπτωμάτων εντός του αγωνιστικού χώρου που έπληξαν τη φιλοσοφία του αγωνίσματος.
]]>

Ραγδαία διάδοση γνώρισε στις αρχές Σεπτεμβρίου του 2024 ο ισχυρισμός πως το 86% των εγκλημάτων κλοπής και διάρρηξης για το 2022 πραγματοποιήθηκαν από Ρομά. Ο ισχυρισμός, που αναπαράχθηκε τόσο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσο και στο διαδίκτυο, βασίζεται σε έκθεση της Ελληνικής Αστυνομίας, η οποία ωστόσο παρερμηνεύτηκε και υπονομεύτηκε το νόημά της.
]]>

«Ταλίν, Εσθονία, Ευρωπαϊκή Ένωση…Κανείς δεν το προσέχει και δεν είναι ωφέλιμο…Απλώς, για εσάς, τους απόγονους των στρατιωτών του Κόκκινου Στρατού που νίκησαν τον Φασισμό και τον Ναζισμό, όλα είναι πλέον απαγορευμένα…», γράφει μια ανάρτηση στο Facebook από τις 20 Αυγούστου 2024.

Μεγάλη διάδοση έχουν γνωρίσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάποιες φωτογραφίες που δείχνουν τμήματα ανεμογεννητριών, συνοδευόμενες από τον ισχυρισμό ότι βρίσκονται στην “πλατεία της Πεντέλης“, με σκοπό να εγκατασταθούν στην περιοχή αμέσως μετά τις πυρκαγιές που έπληξαν την περιοχή τον Αύγουστο του 2024.
]]>

Σοβαρή πυρκαγιά ξέσπασε κοντά στο χωριό Βαρνάβας, βόρεια της Αθήνας, και έφτασε στα προάστια της πρωτεύουσας στις 12 Αυγούστου. Οι αρχές εκκένωσαν αρκετές κοινότητες γύρω από την Αθήνα, καθώς και νοσοκομεία, καθώς ένα μέτωπο φλογών μήκους 30 χιλιομέτρων έκαιγε το όρος Πεντελικό. Εν τω μεταξύ, 702 πυροσβέστες και 35 αεροσκάφη έδιναν μάχη με τις φλόγες.

Ενώ μαίνεται ακόμη η πυρκαγιά στη βορειοανατολική Αττική, γνώρισε διάδοση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια φωτογραφία ενός ατόμου μπροστά στο Αστεροσκοπείο της Πεντέλης, με τον ισχυρισμό πως πρόκειται για εμπρηστή που προκάλεσε τις φωτιές στη γύρω περιοχή. Ωστόσο, στην πραγματικότητα το εικονιζόμενο άτομο δεν είχε σχέση με την πρόκληση της φωτιάς αλλά με την κατάσβεσή της.
]]>

Προσφάτως εμφανίστηκε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο ισχυρισμός πως η Σαουδική Αραβία, με απόφαση/διάταγμα του πρίγκηπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, επιτρέπει πλέον στις γυναίκες να φορούν ό,τι θέλουν χωρίς την άδεια κάποιου άνδρα. Ωστόσο, όπως θα εξετάσουμε παρακάτω, κάτι τέτοιο δεν ισχύει.
]]>

Πρόσφατα εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο ισχυρισμός πως η Ελβετία απαγόρευσε το ισλαμικό κάλυμμα κεφαλής (hijab, στα ελληνικά “χιτζάμπ” ή απλώς “μαντίλα”) και πως δεν αναγνωρίζει πλέον το ισλάμ ως επίσημη θρησκεία, μετά από δημοψήφισμα. Παρακάτω θα δούμε τι ακριβώς ισχύει.
]]>

«Η Ολυμπιακή επιτροπή έκοψε την αθλήτρια Λία Τόμας απο το αγώνισμα της κολύμβησης γυναικών, αλλά δεν διευκρίνισε τους λόγους», γράφει αυτή η ανάρτηση στο Facebook από τις 11 Ιουλίου, που έχει κοινοποιηθεί από τότε περισσότερες από 550 φορές. 

Στις 29 Ιουνίου 2024, ξέσπασε πυρκαγιά στο νησί της Σερίφου, η οποία τέθηκε υπό έλεγχο το επόμενο πρωί. Η πυρκαγιά προκάλεσε ζημιές σε σπίτια, εξοχικές κατοικίες, αποθήκες και ξωκλήσια στο νότιο τμήμα του νησιού.

Από τα τέλη του Ιουλίου του 2024, δημοσιεύματα σε ιστοσελίδες και αναρτήσεις στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ξεκίνησαν να αναπαράγουν τον ισχυρισμό πως οι κατευθυντήριες γραμμές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σχετικά με τη σεξουαλική αγωγή στην παιδική ηλικία περιλαμβάνουν σεμινάρια σεξουαλικών πράξεων, τη διδαχή του «τρίτου φύλου», και την κατάργηση των όρων «πατέρας» και «μητέρα». Όπως θα εξετάσουμε στη συνέχεια όμως, τα παραδείγματα που επικαλούνται οι εν λόγω δημοσιεύσεις δεν σχετίζονται με τα Πρότυπα που έχει θέσει ο Οργανισμός για τη Σεξουαλική Εκπαίδευση στην Ευρώπη, και προκύπτουν από αναφορές που έχουν κατατεθεί σε οργανισμούς της Γαλλίας χωρίς να είναι δυνατή η εξακρίβωσή τους.
]]>

Μεγάλη σύγχυση έχει προκληθεί γύρω από το κοντέινερ της εμπορικής αμαξοστοιχίας, το οποίο, με εντολή του Εφέτη Ανακριτή Λάρισας, μεταφέρθηκε στην περιοχή Κουλούρι Λάρισας. Ήταν βαγόνι ή κοντέινερ; Ήταν πράγματι χαμένο και αγνοούνταν; Το αναζητούσαν, όντως, επί ενάμιση χρόνο οι Αρχές; Στο παρόν άρθρο θα εξηγήσουμε τι ακριβώς ισχύει προσπαθώντας να αποκαταστήσουμε την ιδιαίτερα μεγάλη σύγχυση που συνοδεύει το συγκεκριμένο θέμα.
]]>

Τους τελευταίους μήνες όλο και περισσότερες αναρτήσεις και χορηγούμενες διαφημίσεις στο Facebook οικειοποιούνται τα ονόματα αλλά και τα πρόσωπα δημοσίων προσώπων, ηθοποιών, τραγουδιστών, ακόμα και ιατρών, παρουσιάζοντας υποτιθέμενες συνεντεύξεις τους ή επεξεργασμένα deepfake βίντεο προκειμένου να πείσουν τους χρήστες του κοινωνικού δικτύου να προβούν σε αγορά αμφιβόλου ποιότητας συμπληρωμάτων διατροφής ή φαρμακευτικών σκευασμάτων. Όπως θα εξετάσουμε στη συνέχεια όμως, αυτές οι απάτες όχι μόνο ενέχουν κινδύνους για την υποκλοπή προσωπικών δεδομένων ή την απατηλή απόσπαση χρημάτων από τους υποψήφιους καταναλωτές, αλλά τα σκευάσματα που προσφέρουν μπορεί να αποβούν επικίνδυνα για την υγεία τους.
]]>

«Το ετοιμάζουν τα κ@θίκια σιγά σιγά…15 να είναι οι ώρες σας και αυτές οριζόντια καθ@ρματα..», αναφέρει μια ανάρτηση στο Facebook από τις 4 Ιουνίου 2024, που από τότε κοινοποιήθηκε πάνω από 2.200 φορές.

Πολλές αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα διαδίδουν την ψευδή είδηση πως στα πλαίσια του EURO 2020 που διεξήχθη σε 11 πόλεις και σε 11 διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες, με τον τελικό να γίνεται στην Αγγλία το 2021 (είχε αναβληθεί λόγω των περιορισμών για την πανδημία της COVID-19), η UEFA ανάγκασε τους αρχηγούς των ομάδων να φορέσουν περιβραχιόνια στα χρώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Στη συνέχεια, αναφέρεται πως ο Πορτογάλος σταρ και αρχηγός της εθνικής ομάδας, Κριστιάνο Ρονάλντο, αρνήθηκε να φορέσει τέτοιου είδους περιβραχιόνιο.
]]>

Δεκάδες χιλιάδες θα συρρεύσουν στη βόρεια πόλη της Θεσσαλονίκης για το EuroPride μεταξύ 21 και 29 Ιουνίου, αφού η Ελλάδα έγινε η πρώτη ορθόδοξη χριστιανική χώρα που νομιμοποίησε τον γάμο και την υιοθεσία ομόφυλων ζευγαριών τον Φεβρουάριο (αρχειοθετημένο εδώ). 

Σημαντική διάδοση γνωρίζει από το βράδυ της Τρίτης 18 Ιουνίου 2024 ο ισχυρισμός πως ο γνωστός Αμερικανός καθηγητής φιλοσοφίας και φιλόσοφος, Noam Chomsky, πέθανε μετά από μακροχρόνια νοσηλεία, λόγω εγκεφαλικού επεισοδίου που υπέστη πριν από ένα χρόνο. Ωστόσο, ο ισχυρισμός διαψεύστηκε από τη σύζυγο του γνωστού διανοούμενου και φιλοσόφου..
]]>

Στις 21 Μαΐου 2024 ένας 73χρονος Βρετανός μουσικός σκοτώθηκε και δεκάδες άλλοι επιβάτες τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια σφοδρών αναταράξεων αεροπλάνου Boeing 777-300ER της Singapore Airlines, αναγκάζοντας το αεροπλάνο να προσγειωθεί στην Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης (εδώ, εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ). Το αεροπλάνο είχε ξεκινήσει στις 20 Μαΐου από το Λονδίνο, με προορισμό τη Σιγκαπούρη. Τα μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν αυθεντικές εικόνες από τα επακόλουθα της πτήσης της Singapore Airlines, που έδειχναν κατεστραμμένα τμήματα της οροφής και δίσκους με ποτά και φαγητά διάσπαρτα στο πάτωμα. 
]]>

Πρόσφατα εντοπίσαμε, σε διάφορες αναρτήσεις του Facebook, να αναπαράγεται ένα βίντεο που προωθεί στο κοινό κάποια δήθεν μεγάλη ευκαιρία, σύμφωνα με την οποία με μια αρχική επένδυση ενός ποσού μόλις 250 ευρώ, στην εταιρία πετρελαιοειδών MOTOR OIL, αποκομίζει κανείς έσοδα 5000 ευρώ μέχρι το τέλος του μήνα.
Το βίντεο είναι βέβαια απατηλό και, στην πραγματικότητα, δεν έχει καμία σχέση με την εταιρία την επωνυμία της οποίας οικειοποιείται. Στο παρελθόν έχουμε εξετάσει πολλές, παρόμοιες επενδυτικές απάτες, είτε με οικειοποίηση της επωνυμίας της εταιρίας Ελληνικά Πετρέλαια, είτε με διάσημα πρόσωπα, πολιτικούς κλπ. (εδώ, εδώ κι εδώ). 
]]>

Μεγάλη διάδοση, με χιλιάδες κοινοποιήσεις, γνωρίζει τα τελευταία χρόνια στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης φωτογραφία που, σύμφωνα με το κείμενο που τη συνοδεύει, απεικονίζει μια ιθαγενή της βόρειας Αμερικής να φορά ρουχισμό με τον αρχαιοελληνικό μαίανδρο στο πέτο. Το κείμενο των αναρτήσεων αναφέρεται στην πιθανότητα η εικόνα αυτή να σχετίζεται με την ανακάλυψη της Αμερικής από Έλληνες, αναφέροντας χαρακτηριστικά αν «ακόμα πιστεύουμε πως ο Κολόμβος ανακάλυψε την Αμερική». Ωστόσο, όπως θα εξετάσουμε στη συνέχεια, η γυναίκα που απεικονίζεται στην εικόνα δεν σχετίζεται με την Αμερικανική ήπειρο αλλά ούτε και με την Ελλάδα.
]]>