Η χερσόνησος της Καμτσάτκα στη Ρωσία βίωσε ασυνήθιστα έντονες χιονοπτώσεις τον Ιανουάριο του 2026, οι οποίες «έθαψαν» αυτοκίνητα και έφτασαν έως και τον δεύτερο όροφο κτηρίων. Σύντομα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατέκλυσαν δραματικές εικόνες και βίντεο που υποτίθεται ότι έδειχναν το ακραίο καιρικό φαινόμενο. Ωστόσο, μια έρευνα του AFP διαπίστωσε ότι πολλές από αυτές τις εικόνες που έγιναν viral είχαν δημιουργηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (AI) και παρουσίαζαν υπερβολικά την ένταση της χιονόπτωσης.
Οι έντονες χιονοπτώσεις δεν είναι ασυνήθιστες στην Καμτσάτκα, στη ρωσική Άπω Ανατολή, όμως εξαιρετικά ισχυρές χειμερινές καταιγίδες στα μέσα Ιανουαρίου παρέλυσαν μερικώς τη μεγαλύτερη πόλη της περιοχής, κλείνοντας τα σχολεία και στρέφοντας τις επιχειρήσεις στην τηλεργασία. Σύμφωνα με τις αρχές, χιόνι που έπεφτε από τις στέγες κτηρίων σκότωσε δύο ανθρώπους, γεγονός που τις οδήγησε να κηρύξουν κατάσταση έκτακτης ανάγκης (αρχειοθετημένο εδώ).
Εικόνες από τις χιονισμένες συνθήκες έκαναν γρήγορα τον γύρο του κόσμου, με αυθεντικές φωτογραφίες και βίντεο από την περιοχή να δείχνουν μεγάλους όγκους χιονιού να εμποδίζουν εισόδους, καθώς και κατοίκους να σκάβουν για να περάσουν μέσα από τους δρόμους, ενώ τα αυτοκίνητα ήταν καλυμμένα από παχιά στρώματα χιονιού και από τις δύο πλευρές.
Ωστόσο, ορισμένες από τις εικόνες που κατέκλυσαν τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ήταν υπερβολικές. Στην Ελλάδα, για παράδειγμα, χρήστες κοινοποίησαν εικόνες που απεικόνιζαν «τοίχους» χιονιού να φτάνουν στο ύψος ολόκληρων πολυκατοικιών (εδώ, εδώ) και βίντεο (εδώ, εδώ, εδώ) που δείχνουν πανύψηλες χιονοστιβάδες και τεράστιους όγκους χιονιούς, όλοι με τον ισχυρισμό ότι απεικονίζουν το πραγματικό μέγεθος της χιονόπτωσης στην Καμτσάτκα.
Οι εντυπωσιακές εικόνες και τα βίντεο κοινοποιήθηκαν χιλιάδες φορές και σε άλλες γλώσσες, όπως τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ολλανδικά και τα ρουμανικά.
Ορισμένα από τα βίντεο συνοδεύονταν από τη λεζάντα «δεν είναι ΑΙ» και μάλιστα αναδημοσιεύτηκαν από μέσα ενημέρωσης, όπως για παράδειγμα εδώ.
Κάτω από τις αναρτήσεις ορισμένοι χρήστες σχολίασαν αμφισβητώντας την κλιματική αλλαγή: «πω πω αύξηση της θερμοκρασίας… άλλο δούλεμα αυτό», έγραψε, για παράδειγμα, ένας χρήστης.
Άλλοι χρήστες προχώρησαν σε συγκρίσεις ανάμεσα στη διαχείριση των ακραίων καιρικών συνθηκών στη Ρωσία και στην Ελλάδα. «Και η Ελλάδα με 50 εκατοστά [χιονιού] κλείνει τα πάντα».
Ωστόσο, μια ανάλυση του AFP διαπίστωσε ότι οι viral εικόνες και τα βίντεο που φαίνονται παρακάτω, δημιουργήθηκαν στην πραγματικότητα με τεχνητή νοημοσύνη.
Σειρά φωτογραφιών με τεχνητή νοημοσύνη
Πολλές από τις αναρτήσεις παρουσιάζουν μια συλλογή από τις ίδιες τέσσερις ή πέντε εικόνες πολυκατοικιών που έχουν σχεδόν θαφτεί κάτω από τεράστιες ποσότητες χιονιού. Οι εικόνες απεικονίζουν συγκροτήματα κατοικιών περιτριγυρισμένα από λείες, «σμιλεμένες» μάζες χιονιού που σχηματίζουν κυματισμούς, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν σε ύψος πολυώροφων κτιρίων. Σε μια άλλη εικόνα, το χιόνι φαίνεται να κατεβαίνει εντυπωσιακά από τα μπαλκόνια των διαμερισμάτων.
«Απίστευτες φωτογραφίες απο την χερσόνησο της Καμτσάτκα που έχει βυθιστεί στο χιόνι φέρνοντας στο νου μας σκηνές απο την χολιγουντιανή ταινία Day after Tomorrow», αναφέρει, για παράδειγμα, αυτή η ανάρτηση στα ελληνικά στο Facebook από τις 17 Ιανουαρίου, η οποία έχει κοινοποιηθεί από τότε περισσότερες από 210 φορές. Οι ίδιες ή παρόμοιες εικόνες κοινοποιήθηκαν ως φωτογραφίες σε αναρτήσεις ή ως Facebook reels σε συρραφές βίντεο.
Για την επαλήθευση των εικόνων, το AFP πραγματοποίησε αντίστροφες αναζητήσεις εικόνας και τις ανέλυσε χρησιμοποιώντας εργαλεία ανίχνευσης που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη.
Χρησιμοποιώντας το εργαλείο InVID-WeVerify, το οποίο αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το AFP, διαπιστώσαμε ότι όλες οι εικόνες επισημάνθηκαν ως πιθανώς δημιουργημένες από τεχνητή νοημοσύνη, με βαθμολογίες πιθανότητας μεταξύ 69 και 99%, όπως φαίνεται παρακάτω.
Περαιτέρω ανάλυση χρησιμοποιώντας το σύστημα ανίχνευσης τεχνητής νοημοσύνης του Hive Moderation έδειξε 99% πιθανότητα και οι πέντε «εικόνες να περιέχουν υλικό που δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη ή να είναι deepfake».
Οι οπτικές ασυνέπειες υποδεικνύουν επίσης ότι οι εικόνες δεν είναι αυθεντικές. Το χιόνι φαίνεται ασυνήθιστα λείο και συμμετρικό ή απεικονίζεται να σχηματίζει απότομα κάθετα τοιχώματα που δεν αντιστοιχούν στον τρόπο με τον οποίο συσσωρεύεται το χιόνι σε πραγματικές συνθήκες. Οι αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες στα παράθυρα και τα μπαλκόνια δείχνουν επίσης ασυνέπειες και παραμορφώσεις που είναι τυπικές των εικόνων που δημιουργούνται με τεχνητή νοημοσύνη.
Ανιχνεύοντας την προέλευση
Οι αντίστροφες αναζητήσεις και οι έλεγχοι εικόνων χρησιμοποιώντας το εργαλείο Google Fact Check Explorer δείχνουν ότι οι εικόνες άρχισαν να κυκλοφορούν στο διαδίκτυο στις 17 Ιανουαρίου 2026.
Η παλιότερη εμφάνιση των αναρτήσεων που μπόρεσε να εντοπίσει το AFP ήταν στα ρωσικά, στην πλατφόρμα Threads, και οδηγούσε σε έναν λογαριασμό με το όνομα «@ibotoved» (εδώ και εδώ). Στην ενότητα σχολίων, ο χρήστης αναφέρθηκε στη δημιουργία τους με τεχνητή νοημοσύνη, κάνοντας μνεία στο εργαλείο Grok AI σε μία από τις απαντήσεις του. Το AFP επικοινώνησε με τον χρήστη στις 20 Ιανουαρίου, αλλά δεν έλαβε απάντηση μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.
Ωστόσο, ο χρήστης @ibotoved έκανε μια νέα ανάρτηση στο Threads στις 20 Ιανουαρίου λέγοντας ότι αυτές οι εικόνες της Καμτσάτκα ήταν κατασκευασμένες. Ο χρήστης περιέγραψε τις viral εικόνες ως «φάρσα» και είπε ότι «εκατομμύρια πίστεψαν στο μη πραγματικό υλικό».
Η ανάρτηση συνοδευόταν από ένα βίντεο μοντάζ που αντιπαραβάλλει καθημερινές χειμερινές σκηνές με υπερβολικές εικόνες. «Μην πιστεύετε όλα όσα βλέπετε», αναφέρεται σε μία από τις λεζάντες.
Μη ρεαλιστικοί όγκοι χιονιού σε viral βίντεο
Αρκετά ευρέως διαδεδομένα βίντεο δείχνουν πολυκατοικίες να φαίνονται τυλιγμένες σε τεράστιους όγκους χιονιού.
Μια ανάρτηση στα ελληνικά στο Facebook από τις 17 Ιανουαρίου, η οποία περιλαμβάνει ένα βίντεο που αποτελείται από δύο επιμέρους κλιπ, αναφέρει ότι η χερσόνησος της Καμτσάτκα «κατέγραψε τη μεγαλύτερη χιονόπτωση που έχει παρατηρηθεί ποτέ» και πως «ενδεικτικό της έντασης του φαινομένου είναι ότι κάτοικοι της περιοχής έκαναν σκι και τσουλήθρα μέσα στο χιόνι απευθείας από τα παράθυρα των σπιτιών τους».
Στο πρώτο από τα δύο αποσπάσματα υπάρχει μια οπτική ένδειξη ότι δεν πρόκειται για αληθινό κλιπ: ο στύλος του φαναριού στα δεξιά δεν ευθυγραμμίζεται σωστά.
«Χιονόπτωση στην Καμτσάτκα: Κηρύχθηκε κατάσταση έκτακτης ανάγκης», αναφέρει μια άλλη ανάρτηση στο Facebook στα ελληνικά, η οποία περιλαμβάνει ένα ακόμη πιο δραματικό βίντεο που δείχνει έναν απότομο σχηματισμό χιονιού κατά μήκος της πλευράς μιας πολυκατοικίας, που φαίνεται να έχει ύψος τουλάχιστον δώδεκα ορόφων.
Μια αντίστροφη αναζήτηση εικόνας επέτρεψε στο AFP να εντοπίσει την πρώτη εμφάνιση του πρώτου κλιπ στις 16 Ιανουαρίου, στους λογαριασμούς Instagram και YouTube ενός δημιουργού περιεχομένου με το όνομα «Cupcake Videos» (αρχειοθετημένοι σύνδεσμοι εδώ και εδώ).
Το απόσπασμα, με τίτλο «Snowfall», φέρει στο YouTube την ένδειξη «τροποποιημένο ή συνθετικό περιεχόμενο», ενώ και η περιγραφή του καναλιού αναφέρει ρητά: «AI βίντεο».
Ο ίδιος δημιουργός περιεχομένου βρίσκεται και πίσω από το δεύτερο σύντομο βίντεο, το οποίο δείχνει αυτό που φαίνεται να είναι ένας τοίχος χιονιού να καλύπτει ένα κτήριο κατοικιών, με μια ανδρική φωνή να λέει στα αγγλικά: «Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι φτάνει μέχρι τον ένατο όροφο». Το απόσπασμα, με τίτλο «Χιονισμένη Μέρα» («Snowy Day»), δημοσιεύτηκε στον ίδιο λογαριασμό στο YouTube στις 16 Ιανουαρίου. Το βίντεο αυτό έφερε επίσης την ένδειξη «τροποποιημένο ή συνθετικό περιεχόμενο».
Το AFP ανέλυσε επίσης και τα δύο βίντεο χρησιμοποιώντας εργαλεία ανίχνευσης τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με το Hive Moderation, και τα δύο έχουν 99% πιθανότητα να έχουν δημιουργηθεί από τεχνητή νοημοσύνη.
Σε ένα άλλο απόσπασμα που συμπεριλαμβάνεται σε μια συρραφή βίντεο σε αναρτήσεις στα ελληνικά στο Facebook, βλέπουμε μια μεγάλη χιονοστιβάδα που φτάνει μέχρι τη στέγη ενός κτηρίου κατοικιών, προφανώς βιντεοσκοπημένη από ένα παράθυρο πάνω από το επίπεδο του δρόμου.
Σύμφωνα με το Hive Moderation, αυτό το βίντεο έχει επίσης 99% πιθανότητα να έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Μια αντίστροφη αναζήτηση εικόνας οδήγησε το AFP στο ίδιο απόσπασμα δημοσιευμένο στο Instagram στις 16 Ιανουαρίου από έναν ρωσόφωνο λογαριασμό με το όνομα «@neuraljoke», ο οποίος φαίνεται να κοινοποιεί σε μεγάλο βαθμό περιεχόμενο που δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη. Η ανάρτηση στο Instagram φαίνεται να παρουσιάζεται σε χιουμοριστικό πλαίσιο, με μια περιγραφή που αναφέρει «Αλλά το σκι είναι εντάξει :))». Η ανάρτηση προβλήθηκε περισσότερες από 5,5 εκατομμύρια φορές.
Ο χρήστης πρόσθεσε επίσης στην περιγραφή τον λογαριασμό με την ετικέτα «@syntx_ai». Η Syntx αυτοπροσδιορίζεται ως εταιρεία που ειδικεύεται σε βίντεο και εικόνες που δημιουργούνται με τεχνητή νοημοσύνη και προωθεί τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία περιεχομένου.
Ο λογαριασμός «@neuraljoke» δημοσίευσε ένα ακόμη βίντεο τόσο στο Instagram όσο και στο Telegram στις 16 Ιανουαρίου, στο οποίο φαίνεται κάτι που μοιάζει με έναν τεράστιο σωρό χιονιού ανάμεσα σε κτήρια κατοικιών, με αρκετούς ανθρώπους με σκι να στέκονται από πάνω του και ένα άτομο να κάνει σκι στην πλαγιά. Το βίντεο προβλήθηκε περισσότερες από 1,4 εκατομμύρια φορές στο Instagram και έλαβε πάνω από 30.000 likes.
«Λοιπόν, τι άλλο μπορείς να κάνεις με έναν τόσο τεράστιο σωρό χιονιού;» γράφει η λεζάντα στα ρωσικά, δίπλα σε μια ετικέτα που αναφέρεται και πάλι στο Syntx.
Το ίδιο βίντεο συμπεριλήφθηκε αργότερα σε ένα κολάζ που κοινοποιήθηκε σε αρκετές αναρτήσεις στην Ελλάδα, όπου παρουσιάστηκε ως αυθεντικό υλικό από την Καμτσάτκα, για παράδειγμα εδώ.
Παρακάτω, το AFP εξετάζει μερικές από τις διαφορετικές σκηνές που εμφανίζονται στην ίδια συρραφή βίντεο.
Ειδικότερα, σε αυτή αλλά και σε μια άλλη ανάρτηση της οποίας το πρώτο μέρος αναλύσαμε προηγουμένως, συμπεριλήφθηκε επίσης ένα άλλο κλιπ που δείχνει μια ομάδα παιδιών να γλιστρούν από έναν σωρό χιονιού που φτάνει σε ύψος μέχρι τη σκεπή μιας πολυκατοικίας.
Για να εντοπίσει την προέλευσή του, το AFP πραγματοποίησε μια αντίστροφη αναζήτηση εικόνας. Ανάμεσα στα εκατοντάδες αποτελέσματα, μια ανάρτηση στο Instagram που χρησιμοποιεί αυτό το βίντεο αποκαλύπτει το υδατογράφημα «@AI-Nuzhdiq». Πρόκειται για έναν λογαριασμό ψηφιακής δημιουργίας στο Instagram, ο οποίος ειδικεύεται σε περιεχόμενο τεχνητής νοημοσύνης.
Το βίντεο, που παρουσιάστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως βίντεο που δείχνει καιρικά φαινόμενα στην Καμτσάτκα, εμφανίζεται στις τελευταίες αναρτήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες από την αρχική ανάρτηση, δημιουργήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2026, μία ημέρα πριν από την ευρεία διάδοσή του, και συνοδεύεται από το hashtag «sora2». Αυτός ο όρος αναφέρεται στο τελευταίο μοντέλο δημιουργίας βίντεο από την OpenAI, την εταιρεία πίσω από το ChatGPT.
Στο ίδιο βίντεο με τη συλλογή αποσπασμάτων, περιλαμβάνονται και ορισμένα άλλα πλάνα, την προέλευση των οποίων το το AFP δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα.
Ενημέρωση από τις τοπικές αρχές
Το AFP εξέτασε, επίσης, επίσημες ανακοινώσεις που δημοσιεύθηκαν κατά τη διάρκεια της χιονοθύελλας από την κυβέρνηση του Κράι Καμτσάτκα και τον κυβερνήτη Βλαντιμίρ Σολοντόφ στα κανάλια τους στο Telegram (εδώ και εδώ). Οι αναρτήσεις αναφέρουν έντονες χιονοπτώσεις ή αποκλεισμένους δρόμους, αλλά δείχνουν ότι τα επίπεδα χιονιού συμβαδίζουν με τις αναφορές αξιόπιστων μέσων ενημέρωσης, αντί για τις πολύ μεγαλύτερες χιονοστιβάδες που απεικονίζονται στις εικόνες που έγιναν viral στο διαδίκτυο.
Τοπικά μέσα ενημέρωσης στην Καμτσάτκα συνέστησαν επίσης να είναι κανείς προσεκτικός όσον αφορά το διαδικτυακό περιεχόμενο που υπερβάλλει ως προς την έκταση της χιονόπτωσης, σημειώνοντας ότι, παρόλο που το χιόνι που μεταφέρεται από τον άνεμο μπορεί να συσσωρευτεί σε σημαντικά ύψη και «να φτάσει μέχρι τον δεύτερο όροφο», εικόνες που έχουν παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη έδειχναν σωρούς χιονιού «έως τον τέταρτο ή ακόμη και τον ένατο όροφο».
Μπορείτε να διαβάσετε και άλλα άρθρα επαλήθευσης γεγονότων του AFP σχετικά με περιεχόμενο που δημιουργείται με τεχνητή νοημοσύνη.
© AGENCE FRANCE-PRESSE | 2026 | Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Οποιαδήποτε χρήση του περιεχομένου του AFP σε αυτόν τον ιστότοπο υπόκειται στους όρους χρήσης που διατίθενται στη διεύθυνση CGU. Με την πρόσβαση και/ή τη χρήση οποιουδήποτε περιεχομένου του AFP που διατίθεται σε αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε να δεσμεύεστε από τους προαναφερθέντες όρους χρήσης. Οποιαδήποτε χρήση του περιεχομένου του AFP γίνεται με δική σας αποκλειστική και πλήρη ευθύνη.
Αρχικά δημοσιεύτηκε εδώ.
